ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ    Π. Ν.        

                                Μ Ν Η Μ Η                            

 

Αφιέρωση στο Σάββα Χαρίδη,     σηματονόμο του ΚΑΤΣΩΝΗ                

Ή γή αύτή είναι γεμάτη ήρωες    ΧΑΖΛΕΫ                                   

O Βασίλης Λάσκος με τον Σημ/ρο Λαμπρινούδη
στο κατάστρωμα του «Κατσώνη»

Εβδομήντα τέσσερα χρόνια έχουν περάσει από τη βύθιση του Υποβρυχίου ΚΑΤΣΩΝΗΣ (Υ1), που έγινε  στις  14  Σεπτεμβρίου 1943. Για το ηρωικό τέλος του Υ/Β έχουν γραφτεί πολλά βιβλία με λεπτομέρειες από πρωταγωνιστές και ερευνητές του άνισου αγώνα, που έδωσε ο ηρωικός του κυβερνήτης Πλοίαρχος Β.Λάσκος και το πλήρωμά του. Στη βιβλιοθήκη του Συνδέσμου μας και από ένα «συλλεκτικό» ,μικρών διαστάσεων, « μηνιαίον  περιοδικόν  του Βασιλικού Ναυτικού με τίτλο          ΄΄το Ναυτικό μας΄΄ κυκλοφορίας Νοέμβριος 1948-αριθμός 21»,δημοσιεύουμε μια αυθεντική περιγραφή των τελευταίων στιγμών του ΚΑΤΣΩΝΗ όπως τις ανακαλεί στη Μνήμη του, πέντε χρόνια μετά, 14 Σεπτεμβρίου 1948,    ο διασωθείς σηματονόμος του Υποβρυχίου  Υποκ. Α΄ Σάββας Χαρίδης. Την περιγραφή  κατέγραψε ο  Έφ.Ύποκ.Α΄ Ζ. Στάλιος που συνυπηρετούσε με τον σηματονόμο στο Ν/Α ΚΑΡΤΕΡΙΑ. ( Στην περιγραφή τηρήθηκε, όσο ήταν δυνατόν, η ακριβής σύνταξης του αρχικού κειμένου)

Ήταν, έντεκα περασμένες .Ό άνεμος σφύριζε. Ένα βογγητό μακρυνό έφτανε ύπόκωφο απ΄την άνοιχτή θάλασσα. Στό καρρέ των ύπαξιωματικών καθισμένοι οί δυό μας τεμπέλικα πίσω απ΄ τό φαρδύ μαονένιο τραπέζι, άφίναμε χωρίς σκοπό τούς έαυτούς μας νά βουλιάζουν μέσα στίς ώρες πού περνούσαν αργά. Παράξενη σιωπή τού καραβιού πού κοιμάται άπλωνόταν στίς γκρίζες έπιφάνειες, στούς άδειους χώρους τού στεγανού , άγγιζε τήν άχρωμη ύπομονή μας πού λίμναζε άδιάφορη. Τά θλιμμένα λεπτά κάποιου ρολογιού μετρούσαν τό διάστημα με μονότονη βεβαιότητα. Τό φώς τής λάμπας σερνόταν στούς  τοίχους, στό πάτωμα, στά κουρασμένα μας πρόσωπα, χάϊδευε τά μάγουλα τού ύπαξιωματικού πού καθόνταν άπέναντι μου, τρεμούλιαζε μέσα στά μεγάλα παιδιάτικα μάτια του .Δέ μιλούσαμε. Ύστερα άπό ‘ολόκληρη μέρα δουλειάς στό ναρκοπέδιο καπνίζαμε μέ ήδονική νωχέλεια μισοβυθισμένοι σέ νάρκη .Μέσα ‘απ΄ τα μισόκλειστα βλέφαρα κύτταζα τά γαλαζωπά δαχτυλίδια πού ανέβαιναν ψηλά μέ μία ‘απαλή ήρεμία. Έβλεπα τό φώς τής λάμπας θαμπό μέσα στό σύννεφο τού καπνού, όταν άκουσα τόν συνάδελφό μου νά ψιθυρίζη σιγά: –‘Ηταν σάν κι΄απόψε… Σάν κι΄απόψε !

  Γύρισα το πρόσωπό μου σ΄αυτόν, τόν κύτταξα προσεκτικά. Στεκόταν ακίνητος μέ τό κεφάλι ακουμπισμένο στίς παλάμες. Μιά απόκοσμη έκφραση ήταν ζωγραφισμένη στήν όψι του. Τά μεγάλα του μάτια ταξίδευαν μακρυά σέ φευγαλέο όνειρο… Μιά ανεπαίσθητη ταραχή σάλευε πάνω στά κλειστά χείλια του.

 – Τί έχεις Σάββα; Τόν ρώτησα…Τί είναι;

Δέν μ΄ακουσε. Τα΄ανοιχτά μάτια του ήταν βυθισμένα στό άπειρο. Ένας πόνος βαθύς φώλιαζε στό σφιχτό στόμα του. Άπλωσα τό χέρι μου. Τα δάχτυλά μου άκούμπισαν πάνω του. Πίεσα τόν ώμο του. Έχεις τίποτα Σάββα; Ξαναρώτησα. Σά νά ξυπνούσε άπό κάποια βαθειά νάρκη κινήθηκε άπότομα. Γύρισε σέ μένα τά γαλανά μάτια του. Τά ματόκλαδά του έπαιζαν νευρικά .Ή φωνή του άπαλή, κουρασμένη σάν νά ‘ερχόταν άπό κάποιο βυθό

.—Ήταν σάν κι΄απόψε πού μάς χτύπησαν, είπε ξανά. Σάν κι΄απόψε στις 14 Σεπτεμβρίου τήν ήμέρα τού Σταυρού πού βούλιαξαν τόν «Κατσώνη».

  Χωρίς να πω τίποτα άφισα την θέση μου, σύρθηκα πάνω στο πάγκο, πλησίασα κοντά του. Μέσα στη στάχτη είχε θαφτεί το τελευταίο σιγάρο. Άνοιξα την ταμπακιέρα μου μπροστά του. Ήξερα τι θα γινόταν σε λίγο

. —Ένα σιγάρο ακόμα Σάββα; τον ρώτησα. Άπλωσε το μπράτσο του. Τα δάχτυλά του έτρεμαν ελαφρά. Η φλόγα του σπίρτου έλαμψε για μία στιγμή. Μέσα απ΄τις θαμπές καμπύλες του καπνού πού ξετυλίγονταν άθόρυβα, ή φωνή του ξεκίνησε άπόμακρη, χρωματισμένη με θλίψη. Το μονότονο βήμα του σκοπού έξω στη πρύμνη συνώδευε το ρυθμό της. Οι θρήνοι των νερών τήν τριγύριζαν. Μακρυά, πέρα απ΄τόν κάβο, έξω στο πέλαγος, τά βογγητά της θάλασσας σάλευαν απελπισμένα μαζί της…

  — Όσα χρόνια κι΄αν ζήσω, θα θυμάμαι πάντα έκείνο το βράδυ, άρχισε να λέη. Είναι τόσο βαθειά ριζωμένο μέσα μου, τόσο πολύ δεμένο μαζύ μου πού τίποτα δεν μπορεί να με κάνη να το ξεχάσω. Οί λίγες ώρες πού πέρασαν εκεί, αίώνας όλόκληρος, έχουν άφίσει άσβυστα χνάρια στη ζωή μου. Οί πιο μικρές λεπτομέρειες, τά πιο άσήμαντα γεγονότα έχουν χαραχτεί στη μνήμη μου…ζούνε μαζύ μου…μ΄ακολοθούν όπου κι΄αν πάω. Σέρνω μέσα μου,και θά τους σέρνω για πάντα, τους άνθρώπους, τους ζωντανούς και τους νεκρούς, πού βρέθηκαν έκείνες τις στιγμές κοντά μου… Τους βλέπω διαρκώς ,έχουν γίνει ένα μαζί μου… Ξυπνούν, κι΄έρχονται  κοντά μου κάτι τέτοια βράδυα, και ξαναζούμε μαζύ όλες έκείνες τις τραγικές ώρες πού πέρασαν… Σταμάτησε για μια στιγμή. Ή στάχτη του σιγάρου του θρυμματίστηκε μέσα σ΄ένα τασάκι. Μια μαύρη πεταλούδα χόρευε άπελπισμένα γύρω απ΄το φώς. Τα λόγια του βαρύθυμα συνέχισαν τ΄άργότους ξετύλιγμα…

 Είμασταν στη μέση της περιπολίας μας…γυρνούσαμε κοντά στις Σποράδες…στ΄άνοιχτά της Σκοπέλου όταν έγιναν όλα αυτά… Πρίν μια βδομάδα είχαμε φύγει απ΄την Βηρυττό. Μας έμεναν άκόμα καμιά δεκαριά μέρες για να γυρίσουμε στη βάση μας. Ήταν το βράδυ της 14 Σεπτεμβρίου του 43, ίδιο βράδυ σαν άπόψε. Περιμέναμε κάποιο ξένο έμπορικό. Πληροφορίες μάς έλεγαν πώς θα περνούσε από κεί ένα έχθρικό σκάφος. Μέσα στο σκοτάδε, πλέαμε στην επιφάνεια περιμένοντας… Ξαφνικά το είδαμε να μας κάνη φωτεινά  σινιάλα… βρεθήκαμε σε δύσκολη θέση, δεν ξέραμε τι ήταν.—Αργότερα όσοι αποζήσαμε μάθαμε πώς ήταν Γερμανική κορβέτα

.—Αναγκαστήκαμε γρήγορα-γρήγορα να κάνουμε «ταχεία κατάδυση» .Άκόμα  θυμάμαι, σά να ήταν χθές, τη στριγλιά φωνή του κλάξον πού ξεχύθηκε μέσα στο καράβι… Τρυπάνισε τα΄αύτιά μου, έφερε κάποιο κρύο ρίγος στη ψυχή μου. Ο κυβερνήτης άμίλητος, όλος προσοχή και νεύρο ,στεκόταν μέσα στο στενό διαμέρισμα του πυργίσκου κάτω απ΄το περισκόπιο. Το πελώριο κορμί του γέμιζε το χώρο. «Προσοχή στα ύδρόφωνα» φώναξε με το δυνατό τόνο του στο ναύτη κοντά του. Ο τιμονιέρης του πηδαλίου διευθύνσεως, ο τρίτος αξιωματικός κι΄εγώ στεκόμασταν ακίνητοι, δοσμένοι ο καθένας στη δουλειά του… Είχαν περάσει  λίγα λεπτά απ΄τη στιγμή πού καταδυθήκαμε… Απ΄τα ύδρόφωνα παρακολουθούσαμε τη πορεία του καραβιού .Περιμέναμε… δεν ξέραμε ακόμα τι πορεία θα έπερναν τα πράγματα, τι θα γινόταν, όταν μια έκρηξη, λίγο μακρυά μας ,δόνησε τα νερά. Η πρώτη δέσμη βομβών είχε πέσει… Το κυνηγητό άρχιζε… Αυτό πού δεν ξέραμε αν θα γίνη ήταν τώρα πιά βεβαιότητα…Το εχθρικό σκάφος είχε άρχίσει την επίθεσή του.

 «Αναφορά» φωνάζει νευρικά ο κυβερνήτης .Τα διαμερίσματα δεν είχαν ακόμα απαντήσει όταν μια δεύτερη έκρηξη πιο κοντά μας έκανε τα νερά να βουΐζουν… Το σκάφος μας σείστηκε συθέμελα…τα σίδερα  τρίζαν απελπισμένα, βογγούσαν πονεμένα σαν να συνθλίβονταν…τα φώτα τρεμόσβυναν, τα περισσόστερα είχανε σπάσει..Εμείς είχαμε πιαστεί απ΄τα τοιχώματα για να μη χάσουμε την ίσορροπία.  Όλοκληρο το υποβρύχιο σαν να βρίσκονταν σ΄έναν ανεμοστρόβιλο, σ΄ένα σίφουνα, άνεβοκατέβαινε σα μεθυσμένο…Πέρασαν ΄κόμα λίγα λεπτά, η κίνηση είχε σταλάξει σιγά-σιγά. Μία ήσυχία νεκρική βασίλευε..το υποβρύχιο, έμενε ακίνητο. Η βαθειά σιωπή μάς βάραινε… κανένας δε μιλούσε…Μά στην σκληρή, την αδυσώπητη μάχη πού δίνονταν απ΄όλους μας, άκουγες τις λαχανιασμένες άνάσες κι΄έννοιωθες τις καρδιές πού γοργοχτυπούσαν…Αισθανόσουν την άγωνία πού ήταν χυμένη σ΄όλες τις ζωές μας για τη μάχη με το θάνατο. Δεν ύπάρχει τίποτα πιο άπαίσιο απ΄αύτό, να κάθεσαι ακίνητος στο βυθό κάπου δεκαπέντε μέτρα κάτω από την επιφάνεια, μέσα σ΄ένα σιδερένιο κλουβί, να περιμένης τη μοίρα σου, χωρίς να μπορής ν΄αντιδράσης…να μένης ακίνητος ξέροντας πώς ίσως αυτές να είναι οι τελευταίες στιγμές σου…

 ‘Εγινε μια παύση .Ή κόκκινη άκρη τού σιγάρου μόλις άνάσαινε στα χέρια του. Μια κιτρινάδα έχει χυθεί σ’ όλόκληρο το πρόσωπό του. Τα χείλια του προφέρνουν άργά:

 –Αύτό πού περιμέναμε έγινε σε λίγο.

 Ή Τρίτη δέσμη έσκασε κοντά μας, άποκάτω μας…Όλόκληρο το καράβι τραντάχτηκε χωρίς τέλος. Τιναχτήμαμε όλοι μας…Σαν πληγωμένο πουλί ο «Κατσώνης» μας έγειρε δεξιά, άριστερά, ύστερα πάλι δεξιά. Μέσα στο σκοτάδι άκουγες τα όργανα πού σπάζαν…ένα πανδαιμόνιο θορύβων ώρμούσε στ΄ αύτιά μας… η άτμόσφαιρα είχε γεμίσει καπνούς… η πυξίδα ξεκόλλησε, πετάχτηκε πάνω…ένα λαμπιόνι τρεμούλιασε κάπου «πυρκαϊά στη κυρία  ηλεκτρομηχανή» άνέφερε κάποιος .Στο φώς του φλάς-λάϊτ είδα το καπετάνιο πού στεκόταν όρθός, κρατιώταν γερά στο περισκόπιοο…απ΄το βάθος άνέβαιναν μερικές φωνές απ΄το πλήρωμα…ξεχώριζε το βογγητό κάποιου χτυπημένου.. Ήταν άγριο. …Ένα ρίγος διάβαινε μέσα μου… Ζουλιγμένος σε μιάν άκρη απ το τράνταγμα έννοιωθα πω΄ς η θέση μας ήτα δύσκολη.. ‘Επρεπε κάτι να γίνη γρήγορα…Ή άνάδυσή μας ήταν απαραίτητη. Μέσα σ΄αύτή την ύγρή κόλαση ακούω τη φωνή του κυβερνήτη δυνατά, βροντόφωνα να προστάζη: «Γενική έκδίωσις . Έξόρμησις διά του πυροβόλου» Οι μηχανές άρχισαν να δουλεύουν…Ανέβαίνουμε…Για μια στιγμή ο νούς μου πήγε στα παιδιά στον Τσάκωνα, στο Μητσιάλη, στο Μανταντωνάκη ,πού ήταν απομονωμένοι απ΄τις φρακτές πίσω στη πρύμη…ύστερα τούς ξέχασα…Ένας άνεμος δυνατός είχε φυσήξει μέσα μου…Το αίμα κόχλαζε στις φλέβες… Μια επανάσταση γινόταν στον εαυτό μου, μια άλλαγή…Τόση ώρα στεκόμασταν άκίνητοι ,άπραγοι ,περιμέναμε το θάνατο χωρίς να μπορούμε ν΄άντιδράσουμε…Μπορώ να σού πώ ακόμα πώς ασυναίσθητα είχαμε ταραχτεί. Μα τώρα είχαν άλλάξει τα πράγματα. Δεν σκεπτόμασταν πιά το κίνδυνο…Είχε φτάσει ή στιγμή. Όλα για όλα… Θα μπορούσαμε να πεθάνουμε πολεμώντας!.

.Τόν κυττώ. Τόσους μήνες μαζύ του στο καράβι ποτέ δεν είχα δώσει προσοχή στο κοντό αύτό παιδί με τους σεμνούς τρόπους και το παιδιάτικο πρόσωπο. Μα τώρα μια άλλαγή έχει γίνει. Ή μορφή του είναι άγρια, υπέροχη ,είναι συνεπαρμένος απ΄τις μεγάλες στιγμές πού ξαναζούν. Έμένα μ΄έχει ξεχάσει. Τα μάτια του γυαλίζουν σάν φώσφορο. Τα λόγια του είναι γεμάτα παλμούς.

Οι διασωθέντες του Y/B KΑΤΣΩΝΗΣ σε γερμανικό στρατόπεδο.
Όρθιοι από αριστερά: Σ. Γκίνης, Δ. Αναγνωστόπουλος,
Χ. Μανόπουλος, Ι. Παπαδάκης, Γ. Γιαννέλης, Σ. Τοκαλίδης.
Κάτω από αριστερά: B. Μπούκης, Γ. Δημητριάδης,
Α. Αναστόπουλος, Σ. Χαρίδης, Χ. Βακαλόπουλος
(από βιβλίο «Τα Ελληνικά Υ/Β»)

–Πρώτος έγώ τράβηξα το μοχλό. Ελευθέρωσα το καπάκι. Μ΄όλη μου τη δύμαμη το άνοιξα. Τα΄άστέρια φεγγίζουν ψηλά. Άνεβαίνω στο πυργίσκο. Μέσα στις σκιές της νύχτας ξεχωρίζω το έχθρικό καράβι καμιά πεντακοσαριά μέτρα μακρυά μας. Έτοιμαζόνταν να πάρη στροφή.

 Τρέχω στο χώτσκινς. Ρίχνω τη πρώτη ριπή. Οι σφαίρες γρυλίζουν …άκτινωτές  όρμούνε πάνω στο στόχο. Ή κορβέττα γυρνά πάνω μας, παθαίνω έμπλοκή. Ή όμοχειρία του πυροβόλου ρίχνει τη πρώτη βολή της όταν το πολεμικό γλυστρώντας σα φάντασμα, πάνω στην ύγρή σκοτεινιά, άρχίζει να ξερνά τις φωτιές του…Μιά φωτεινή κόλαση γεμίζει τη νύχτα. Το έχθρικό καράβι μας πλησιάζει μ΄όλη του την ταχύτητα. Οι τροχιοδεικτικές βολές θαμπώνουν τα μάτια μου σαν άσημένιες ραφές σε μαύρο ύφασμα. Ή θάλασσα γύρω μας βράζει… Τα βλήματα χτυπούν πάνω στις καμπυλωτές έπιφάνειες ,στη γέφυρα και βυθίζονται στα νερά μ΄έναν ύπόκωφο παφλασμό .Άπό τους ναύτες της όμοχειρίας δυό μονάχα μένουν, οι άλλοι είναι χτυπημένοι πάνω στο κατάστρωμα, Για μια στιγμή βλέπω το κυβερνήτη να στέκεται πίσω τους .Τά πολυβόλα του εχθρού ούρλιάζουν . Μαζύ του τους βοηθάμε να γιομίσουν. Ξαφνικά φέρνει το χέρι του στην κοιλιά. Το πελώριο σώμα του κάνη μια τελευταία προσπάθεια να σταθή ύστερα διπλώνεται στα δύο…μ΄ένα γδούπο βαρύ πέφτει στη γέφυρα δίπλα στο κανόνι. Κυττώ το καράβι είναι λίγες δεκάδες μέτρα μπροστά…Σε λίγο θα μας έμβολίση…Δεν μένει καιρός πιά.. Πέφτω στη θάλασσα…

–.Σιωπά, το πρόσωπο του είναι αναμμένο. Ή άνάσα του είναι γρήγορη

.—Κι΄ύστερα τι έγινε ; τον ρωτώ.

 —Κολυμπούσα δυό ώρες. ΄Ημουνα τραυματισμένος, μα δεν το είχα καταλάβει πάνω στη μάχη. Το αίμα έτρεχε απ΄τις πληγές μου. Τα μεσάνυχτα, την ώρα πού έχανα τις τελευταίες δυνάμεις μου, μας μάζεψαν οι Γερμανοί. Σε δυό μήνες είμουνα στη Γερμανία στο στρατόπεδο του Μαρλάακ. Σταμάτησε, ξανά μερικές σταγόνες κατρακυλούν απ΄το μέτωπό του .Το βλέπω πως είναι κουρασμένος. Μα κάνω μια τελευταία έρώτηση:

—Ποιος ήταν ο καπετάνιος σου; Με κυττά σα να με λυπάται για την άγνοιά μου.

 –Δεν ξέρεις τον καπετάνιο του ΚΑΤΣΩΝΗ;… Δεν ξέρεις τον  Λάσκο; Τον Βασίλη Λάσκο;

 Δε λέω τίποτα πιά. Σηκώνουμαι. Νοιώθω πώς δεν έχω καμμιά θέση εκεί. Τον άφίνω μονάχο στο μυστικό δείπνο του…Το καρρέ είναι γεμάτο από θύμισες, άπό φωνές μυστικές, άπό νοσταλγίες, άπό άνθρώπους, δικούς του άνθρώπους, πού έζησαν σε μια ήρωϊκή  εποχή,πού δόθηκαν στο ματωμένο της ίλιγγο, πού  πέθαναν. Τον άφίνω μονάχο μαζύ με τη δική του μνήμη, μαζύ με τις γκρίζες στάχτες των σιγάρων, τη μαύρη πεταλούδα της νύχτας πού κοίτεται με καψαλισμένα φτερά πάνω στο τραπέζι, μαζύ με τον άνεμο πού μανιάζει, με τη θάλασσα πού βογγά  άπελπισμένα  πέρ΄άπ΄το κάβο.

 Ζ.ΣΤΑΛΙΟΣ Έφ.Ύποκ.Α΄ Ν/Α «ΚΑΡΤΕΡΙΑ»  (Η φωτογραφία του εξωφύλλου:στο κατάστρωμα του Ίστορικού «Κατσώνη» ό Βασίλης Λάσκος με το Σημαιοφόρο Λαμπρινούδη) .

ΠΡΟΣΗΛΩΣΗ ΣΤΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ Π.Ν.

                                        

 

Είναι γνωστόν ότι με την ανεξαρτησία της Ελλάδας και στη προσπάθεια  δημιουργίας Εθνικού Στόλου τα προβλήματα που ενέσκηψαν  ήταν πάρα πολλά. Και δεν αναφερόμαστε στα οργανωτικά, απόκτηση πλοίων ,προσωπικό κ.α. ,προβλήματα που ήταν αναμενόμενα για ένα νέο κράτος κατεστραμμένο και χωρίς καμία υποδομή. Αναφερόμαστε στην μεγάλη αντίδραση που συνάντησε η πρώτη κυβέρνηση της ελεύθερης πλέον Ελλάδας, ( Καποδίστριας) στη προσπάθειά της να αποκτήσει Εθνικό στόλο. Ειδικά  οι Υδραίοι καραβοκύρηδες απαιτούσαν από την κυβέρνηση να χρησιμοποιεί τον δικό τους στόλο ως Εθνικό, δηλαδή το κράτος θα πλήρωνε  νοίκι στους Υδραίους και να μη δημιουργήσει δικό του στόλο. Ο Καποδίστριας αρνήθηκε,  έβαλε τις βάσεις για Εθνικό στόλο, εγκατέστησε τελωνειακές αρχές, καταδίωξε ανηλεώς την πειρατεία ,αφαίρεσε διάφορα προνόμια των Κοτσαμπάσηδων στη στεριά και προκρίτων  στα νησιά, κ.α. μέτρα το οποία έφεραν οικονομική κρίση ιδίως στην Ύδρα ( από την οποίαν δεν επανέκαμψε ποτέ) (1) . Η έχθρα που αναπτύχθηκε μεταξύ Υδραίων Ναυμάχων και Καποδίστρια, δεν ήταν άμοιρη, αν όχι η κύρια αιτία, της ανατίναξης της κορβέτας ΄΄ΥΔΡΑ΄΄ και φρεγάτας ΄΄ΕΛΛΑΣ΄΄ στον όρμο του Μοναστηριού στον Πόρο από τον Μιαούλη, (1η Αυγ.1831)  και της δολοφονίας του  αργότερα στο Ναύπλιο. (27 Σεπτ. 1831). Δολοφονία που αν δεν την υποκίνησαν ,σίγουρα «ανακούφισε» την Αγγλία και Γαλλία.

Στα Εθνικά πλοία, τα πληρώματα προήρχοντο ως επί το πλείστον  από παλαιούς ναυτικούς του λεγόμενου Τρινήσιου στόλου ( Ύδρας, Σπετσών-Ψαρά) .

Το ίδιο συνεχίστηκε και επί Όθωνος. Ναυτικές σχολές  στελεχών για το τότε

Βασιλικό Ναυτικό ανύπαρκτες. Οι Κυβερνήτες των πλοίων μπαρουτοκαπνισμένοι

Ναυμάχοι του 1821, οι περισσότεροι αγράμματοι, ασκούσαν την διοίκηση εμπειρικά και χωρίς την βοήθεια άλλων αξιωματικών στο πλοίο. Ο μόνος σύνδεσμος μεταξύ

Κυβερνήτη και πληρώματος ο Ναύκληρος με σκιώδη διοικητική εξουσία του τελευταίου.

Τα προβλήματα έγιναν οξύτερα από την δεκαετία του 1840 και εντεύθεν, όταν στα πλοία  άρχισαν να τοποθετούνται αξιωματικοί μορφωμένοι, ερχόμενοι είτε από ξένα ευρωπαϊκά ναυτικά, είτε απόφοιτοι ναυτικών σχολών Αγγλίας, Γαλλίας που το Ελληνικό κράτος έστελνε με δικές του δαπάνες για εκπαίδευση.

« Η παλαιά παράδοσις  ωρθούτο απειλητική εναντίον των πρώτων αναπαλμών του νέου πνεύματος» γράφει ο Δ. Φωκάς στα χρονικά του Ελληνικού Βασιλικού Ναυτικού  1833-1873 σελ.89 έκδοσις Γενικού Επιτελείου Β. Ναυτικού 1923 (2).\

Ο Υπουργός Ναυτικών Κ. Κανάρης προκειμένου να σταματήσει τις πρώτες συγκρούσεις που είχαν αρχίσει και πριν δημιουργηθεί χαοτική κατάσταση στο Πολεμικό ναυτικό, εξέδωσε ημερήσια διαταγή, όπως θα λέγαμε σήμερα (  με εντολή να λάβουν όλοι γνώση),απευθυνόμενος στον Κυβερνήτη (η Διευθυντής) της Κορβέτας Λουδοβίκος πλοίαρχο α΄ τάξης Α. Ραφαήλ (ναυμάχος το ΄21  προσηλωμένος στις παραδόσεις). Ύπαρχος του πλοίου ήταν ο  υποπλοίαρχος Λεων.. Παλάσκας και επιτελείο αξιωματικοί που είχαν εκπαιδευτεί σε ξένες Ναυτικές σχολές.( νέες αντιλήψεις, σύγχρονες μέθοδοι εκπαίδευσης πληρώματος).

Τη Διαταγή την είχε συντάξει ο υποπλοίαρχος Γεράσιμος Ζωχιός (βλέπε σελίδα 2, «Ευχαριστήρια»), αξιωματικός με σπουδαία μόρφωση, και την δανειζόμαστε από την εργασία του κ.Ρούσκας ( ο.π. Ευχαριστήρια) .

Αρ.2992.

Εν Αθήναις 9 Ιουλίου 1846.

                     Προς τον Διευθυντήν της Β. Κορβέττας ο «Λουδοβίκος»

 

Επιθυμούντες να διαγράψωμεν και λεπτομερέστερον και ακριβέστερον και υμών και των υφ΄υμάς υποτεταγμένων τα χρέη προς καταστολήν παντός σκανδάλου και πρός αποφυγήν πάσης παρεξηγήσεως διατάσσομεν τάδε.

Α΄) Η ανωτέρω αρχή και η ανωτάτη του πλοίου διεύθυνσις  ενεπιστεύθη εις υμάς προς εκτέλεσιν δε των καθηκόντων σας τούτων σας εδόθησαν συμβοηθοί ο τε δεύτερος του πλοίου αξιωματικός και οι λοιποί συνάδελφοι αυτών. Διά των αξιωματικών δε τούτων θέλετε μεταδίδει εις το πλήρωμα τα προστάγματά σας και θέλετε κοινοποεί προς αυτό την θέλησίν σας δι΄αυτών δε των ιδίων αξιωματικών, κατά την ιεραρχικήν αυτών τάξιν, θέλετε ακούει τας ειδήσεις και τα παράπονα του πληρώματος, και δι΄αυτών των ιδίων θέλετε επιμεληθή της εφαρμογής και των νόμων και των κανονισμών και των διαταγμάτων. Διά τούτο απαγορεύεται αυστηρώς πάσα μεταξύ υμών και του πληρώματος κοινωνία, και πάσα προς αυτό σχέσις, και παν άμεσον πρόσταγμα, εξαιρουμένης της περιστάσεως καθ΄ην άφευκτός τις επίκειται κίνδυνος.

Β’)  Θέλετε διατάξει ν΄αρχίσωσι χωρίς αναβολής τα γυμνάσια, την διεύθυνσιν των οποίων επιφορτίζεται ιδίως ο δεύτερος αξιωματικός. Εις ταύτα δε δεν θέλετε παρεμβάλει κώλυμα ουδέν, αλλά θέλετε φροντίσει, ώστε ν΄ασχολήται το πλήρωμα εις αυτάς ικανάς της ημέρας ώρας.

Γ΄)  Θέλετε απαιτήσει παρά πάντων υποταγήν τελείαν και σέβας απεριόριστον, οφείλουσι δε άπαντες ν΄αναγνωρίσωσι, να ενισχύσωσι, να υποταχθώσι και σεβασθώσι την εξουσίαν σας. Θέλετε δε και υμείς προσπαθήσει, ώστε να μη ελαττωθή κατά τι ουδέ η ισχύς, ουδέ η αξιοπρέπεια των οποίων προϊστασθε αξιωματικών.

Δ΄)  Διατάξατε να διανεμηθή η υπηρεσία του πλοίου εις φυλακάς και εις πέντε επιστασίας καθ΄α ορίζει ο κανονισμός, διότι δεν επιθυμούμεν να λάβωσι οι αξιωματικοί ουδέ πλειοτέραν, ουδέ μικροτέραν  εξουσίαν της υπό των διαταττομένων οριζομένης.

Ε΄)  Φροντίσατε να εγκατασταθή εις το πλήρωμα η τάξις και η πειθαρχία, προς επιτυχίαν δε τούτου μη λησμονήσητε ότι είνε προτιμητέα η εκούσιος υπακοή της ακουσίου και βεβιασμένης προσπαθήσατε δε ν΄άρξητε  υποκινούντες την φιλοτιμίαν και τον ζήλον των ναυτών, διότι μόνη η υπέρμετρος των ποινών αυστηρότης δεν κατασταίνει τους στρατούς ζηλωτάς και πειθηνίους, τουναντίον μάλιστα η κατάχρησις των τιμωριών και τον τιμωρούντα εξασθενεί και τον τιμωρούμενο παροξύνει, εμποιήσατε δε εις τας ψυχάς του πληρώματος όχι τον φόβον, αλλά το αίσθημα του καθήκοντος. διά τοιούτων δε μόνον μέσων θέλετε επιτύχει του σκοπού, τον οποίον προέβαλεν η Κυβέρνησις, την τάξιν δε καθ΄ημάς δεν παριστάνει η ψευδής των πραγμάτων εξωτερική επίδειξις, αλλ΄η εσωτερική καλή αυτών δάταξις και αρμονία.

Απαιτούμεν δε παρ΄υμών, ώστε εντός ολίγου να μη διαφέρη ο «Λουδοβίκος» ουδέ κατά μικρόν, ούτε κατ΄ελάχιστον από των ευρωπαϊκών πολεμικών πλοίων. Τα ευρωπαϊκά πλοία δε είναι ο όρος της συγκρίσεως προς ον πρέπει ακαταπαύστων ν΄ατενίζητε.

ΣΤ¨)  Επιθυμούμεν να γνωρίσητε ότι εις υμάς μεν ενεπιστεύθη η αρχή και  η ανωτάτη του πλοίου διεύθυνσις, εις δε το υποπλοίαρχον Λ. Παλάσκαν ανετέθη η εκπαίδευσις του πληρώματος. Δεν εννοούμεν όμως ποτέ ν΄αναδείξωμεν εν τω πλοίω τινά υπέρτερον υμών και κρείττονα.

Ζ΄)  Εις των οικονομικών την διαχείρησιν  πρέπει να λαμβάνη πάντων γνώσιν ο δεύτερος αξιωματικός, εις ταύτα δε αλάνθαστος οδηγός είναι  ο εν ισχύι κανονισμός.

Η΄)  Και η εκπαίδευσις των δοκίμων ανετέθη επίσης εις τον δεύτερον αξιωματικόν, εκτός δε των θεωρητικών μαθημάτων οι δόκιμοι πρέπει να διδαχθώσι το κωπηλατείν, το διευθύνειν τας λέμβους, το εξαρτίζειν τα ιστία, το σχοινία, τα άρμενα και παν άλλον πλου η πολέμου εφόδιον.

Θ΄)  Η τεχνική της πορείας διεύθυνσις, και η εις πάσαν στιγμήν ανεύρεσις της στάσεως του πλοίου, εν γένει δε όλοι οι τον πλουν αφορώντες υπολογισμοί ανατίθενται εις τον υποπλοίαρχον  Λ.Παλάσκαν, αν ούτος δε ως εκ της θέσεώς του και της υπηρεσίας του δεν επαρκεί, ταύτα πάντα ανατίθενται εις τον υποπλοίαρχον Α. Κουμελάν,  επιτηρούντος του υποπλοιάρχου Λ.Παλάσκα.

Ι΄)  Της προκειμένης διαταγής μας το περιεχόμενον θέλει κοινοποιηθεί προς άπαντας τους μαχίμους αξιωματικούς προς γνώσιν και οδηγίαν των. Ελπίζομεν ότι έκαστος εξ αυτών θέλει  σταθμίζει των εντελλομένων την βαρύτητα. Δεν αμφιβάλλομεν δε ότι άπαντες θέλουσι καταβάλει πάσαν προσπάθειαν διά να μη δοθή ουδ΄η ελαχίστη επιτιμήσεων αφορμή.

                                                                               Ο Υπουργός

                                                                              Κ.ΚΑΝΑΡΗΣ

ΣτΣ. Την περίοδο που εστάλλει  η επιστολή, στο πλοίο γινότανε προσπάθεια λειτουργίας ενός σχολείου φυτωρίου αξιωματικών κατά υπόδειγμα των σχολών των ευρωπαϊκών χωρών, και βάση του νόμου περί ΄’Συστάσεως Ναυτικού Παιδευτηρίου΄΄.

Η προσπάθεια απέτυχε, λόγω των προστριβών και των πολλαπλών  και ποικίλων προσκομμάτων που αντιμετώπιζαν οι Λ. Παλάσκας και λοιποί νεαροί αξιωματικοί από τους αντιδρώντες σε κάθε νέα προοδευτική ιδέα και μέθοδο των παλαιών εμπειρικών αξιωματικών.H διαμάχη αυτή κράτησε μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα

όταν εκδηλώθηκε από αξιωματικούς  και των δύο όπλων την νύχτα 14-15 Αυγούστου 1909 το γνωστό κίνημα στου Γουδή. ( ή Γουδί).Τα αιτήματα του αναίμακτου κινήματος ήταν μεταρρυθμίσεις τόσο στον κοινωνικό ιστό της  Ελλάδας, όσο και στις δομές του Στρατού και Ναυτικού.

Μερίδα όμως αξιωματικών του Ναυτικού θεωρήσανε ότι τα αιτήματα του Ναυτικού δεν προωθήθηκαν όπως και όσο έπρεπε και στις 15 Οκτ.1909, με επικεφαλής τον υποπλοίαρχο Κων. Τυπάλδο, έκαναν αντικίνημα  καταλαμβάνοντας τα Αντιτορπιλικά

του στόλου στον ναύσταθμο της Σαλαμίνας. ( εκτενής περιγραφή ΄΄Νέα του ΣΑ/ΣΜΥΝ τεύχος 123 Οκτ-Νοε_Δεκ,2013).Οι κινηματίες έθεσαν τα εξής αιτήματα:

α) Αποστρατεία όλων των ανωτέρων αξιωματικών ( με κατάργηση των θέσεών τους) που δεν προέρχονται από την Σχολή Ναυτικών Δοκίμων, εξαιρουμένων των πλοιάρχων Π. Κουντουριώτη, Μ. Γκίνη,  Ι, Δαμιανό, και Ι. Μιαούλη.(ήταν αρχηγός μοίρας Θωρηκτών).

β) Μετάκληση ξένων Αξιωματικών για την οργάνωση του Ναυτικού-εκπαίδευση πληρωμάτων.

γ)  Εκσυγχρονισμός μονάδων του στόλου.(Το απαιτούσε και το κίνημα της 15 Αυγ.)

Τα αποτελέσματα των δύο αυτών κινημάτων θα φανούν τρία χρόνια αργότερα όταν η ηττημένη Ελλάδα του 1897 θριάμβευε στους Βαλκανικούς πολέμους του 1912-1913.

(Οι υπογραμμίσεις στην επιστολή  του Κ.Κανάρη είναι δικές μας, για να τονίσουμε ακριβώς το πνεύμα με το οποίο εμφορούντο οι τότε πρώτοι μορφωμένοι αξιωματικοί, σκαπανείς της προσπάθειας δημιουργίας σύγχρονου και αξιόμαχου Ναυτικού του νεοσύστατου Ελληνικού κράτους) .

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ Π.Ν.

                       

                                    «ΕΙΡΗΝΙΚΕΣ  ΤΡΑΓΩΔΙΕΣ«

Το Πολεμικό Ναυτικό μας σε πολεμικές περιόδους είχε  πολλές θυσίες σε υλικό και κυρίως σε ανθρώπινο δυναμικό. Είναι το τίμημα εφαρμογής του όρκου πίστεως και αφοσίωσης προς τη Σημαία, προς τα ιδανικά της Πατρίδας για κάθε στέλεχος που

βροντοφωνεί την ώρα της ορκωμοσίας του << Ορκίζομαι…>> . Γι΄αυτό η Σημαία του Π.Ν. δεν υπεστάλει ποτέ, και καμία θυσία του υπέρτατου αγαθού, εκείνου της ζωής, δεν χαρακτηρίστηκε άδικη και άτυχο το στέλεχος του Ναυτικού. Όχι, παρά μόνο ΄΄Τιμή και Δόξα΄΄ στους ηρωικούς νεκρούς μας.Το Ναυτικό μας δεν τους ξεχνά ποτέ.

Δεν είναι όμως ίδια τα συναισθήματα ,όταν πρόκειται για απώλειες συναδέλφων μας ή και υλικού εν καιρώ ειρήνης, και όταν αυτά προέρχονται από ανθρώπινο λάθος και όχι από αστοχία υλικού. Βέβαια  η γνωστή ρήση ΄΄ Κάθε πολεμικό πλοίο προορίζεται και να βυθιστεί ΄΄ δεν πρέπει να ισχύει για ειρηνική περίοδο.

Στη Πρόσφατη Ναυτική μας ιστορία ατυχώς έχουμε τέσσερα τέτοια περιστατικά με εκατόμβη αθώων θυμάτων που βύθισαν σε βαρύ πένθος την Ναυτική μας οικογένεια και όχι μόνο. Χρονολογικά και οι πιο εντυπωσιακές είναι:

1921 Καταποντισμός του Αντιτορπιλικού  <<Ναυκρατούσα>>

Το ΄΄ Ναυκρατούσα ΄΄ ήταν ένα μικρό -380- τόνων αντιτορπιλικό που κατασκευάστηκε στα ναυπηγεία Yarrow της Αγγλία κατά την περίοδο 1905-1907, κατόπιν παραγγελίας της Ελληνικής Κυβερνήσεως. Αρχική του ταχύτητα 30 κόμβοι.

Ιδίου τύπου ήταν τα: ΘΥΕΛΛΑ, ΛΟΓΧΗ και ΣΦΕΝΔΟΝΗ. ¨Έλαβε μέρος στους

Βαλκανικούς Πολέμους 1912-1913 με Κυβερνήτη τον Πχη  Κ.Λιόλιο. Κατά την διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και λόγω του Εθνικού μας Διχασμού το πλοίο κατελήφθη, μεταξύ και άλλων, (!!!)  από τους Γάλλους (1916), και με Γαλλική Σημαία και πλήρωμα χρησιμοποιήθηκε για Α/Υ  περιπολίες στη Μεσόγειο. (Αλγέρι-Τουλόν)

Με τη λήξη του πολέμου επεστράφη  στο Ελληνικό Ναυτικό.

Το πλοίο ήταν πολύ δημοφιλές στον Ελληνικό λαό για λόγους ανεξήγητους .Ίσως άρεσε το όνομά του. (;) Αυτό απορρέει από το γεγονός, όπως γράφουν χρονικογράφοι της εποχής εκείνης, σε πολλούς κοινόχρηστους χώρους, όπως  Καφενεία κ.α.  μεταξύ των επιγραφών,  << <<Καλώς ήλθατε, Και αυτό θα περάσει, Το πεπρωμένον φυγείν αδύνατον κ.α.>> φιγουράριζε μια πολύχρωμη λαϊκή γκραβούρα με ναυτικούς άθλους της  ΄΄ Ναυκρατούσας ΄΄.

Αυτό το δημοφιλές πλοίο είχε άτυχο τέλος .Τον Μάρτιο του 1921 με Κυβερνήτη τον Υποπλ/ρχο Ν.Τσαγκάρη,ταξιδεύοντας με συνθήκες άσχημες, σκοτάδι και τρικυμία, προφανώς από λάθος πορείας προσάραξε στο νησάκι Παξιμάδι της Μήλου και βυθίστηκε. Ευτυχώς ανθρώπινες απώλειες δεν υπήρξαν. Σημειωτέον, το πλοίο αυτό λόγω του μικρού του εκτοπίσματος σε κάποια χρονική στιγμή μετετράπη σε τορπιλλοβόλο, όπως και αναφέρθηκε κατά το ατύχημά του.

1923.Ανατροπή του Βοηθητικού <<Αλέξανδρος>> με 297 θύματα.

Δύο χρόνια ακριβώς αργότερα, 10 Μαρτίου του 1923, με νωπές ακόμα τις πληγές από την Εθνική τραγωδία της Μικράς Ασίας, συνέβη ένα από τα πιο τραγικά ναυτικά ατυχήματα που έπληξαν την Ελληνική κοινωνία.

(Για το τραγικό αυτό συμβάν η εφημερίδα μας έχει γράψει εκτενέστατο αφιέρωμα   στο τεύχος 121 ( Απρίλος-Μαϊος-Ιούνιος 2013), γι΄αυτό  στο παρόν άρθρο θα αναφερθούμε περιληπτικά για το ΄΄ σπαρακτικότερο δράμα του Σαρωνικού ΄΄ όπως χαρακτηρίστηκε τότε) .

<<Το ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Ζ>> ,ήταν  ένα μικρό ,επίτακτο , ναυαγοσωστικό της εταιρείας Ζαλοκώστα, που εκτελούσε το γνωστό δρομολόγιο για τους εξοδούχους

( πλοίων και υπηρεσιών  Ναυστάθμου) , Ναύσταθμος-Πειραιάς. Η λεγόμενη έπι γενεές   << Ευκαιρία >>

Ήταν Σάββατο, οι αδειούχοι  πάρα πολύ, δεν έμεινε χώρος του μικρού πλεούμενου,  που να μην καταλειφθεί από 400 και πλέον χαρούμενους  εξοδούχους,

Σημειωτέον, το πλείστον των επιβατών του Αλέξανδρος ήταν από τα πλοία, που ήταν αγκυροβολημένα στον Ναύσταθμο και όρμο Κερατσινίου. Οι εξοδούχοι υπηρεσιών Ναυστάθμου, είχαν φύγει νωρίτερα με άλλο μέσον ( Σαλαμινία ); γνωστόν για την μικρή  του ταχύτητα και ως ΄΄ Μαρμάρω ΄΄, Προηγείτο κατά ½  μίλι του  Αλέξανδρος και έφτασε σώο στον Πειραιά.

Ο καιρός είχε φρεσκάρει για τα καλά και η θάλασσα << έκανε προβατάκια>> ,κατά την ναυτική έκφραση),δηλαδή αφρισμένη. Όσο το μικρό πλοιάριο ήταν στον δίαυλο του Κερατσινίου όλα ήταν καλά και τίποτα δεν προμήνυε την επερχόμενη τραγωδία.

Μόλις όμως παράλλαξε την Ψυττάλεια ,( αλλιώς  κατάγυμνη  Λειψοκουτάλα κατά τους παλαιούς ναυτικούς) και φάνηκε ο προλιμένας του Πειραιά, το πλοίο βρέθηκε εκτεθειμένο στη φουρτουνιασμένη θάλασσα  και στις  ριπές ανέμων και κυμάτων.

Το κατάστρωμά του περιλούζονταν από τα κύματα. Οι εκτεθειμένοι επιβάτες του για να προφυλαχτούν κινήθηκαν σαν μια μάζα προς την υπήνεμη πλευρά. Το πλοίο πήρε κλίση αριστερά ενώ άγρια και περίτρομη η φωνή του κυβερνήτη ,που πετάχτηκε αλαφιασμένος από τη γέφυρα , — Μη παιδιά ! Μη από κεί! Θα μπατάρουμε….

Ήταν όμως αργά. Η απότομη μετατόπιση του ανθρώπινου φορτίου προς τη μία πλευρά, σε συνδυασμό με τη φορά των κυμάτων που το κτύπαγαν, μετατόπισαν το κέντρο βάρους του μικρού πλοίου και η τραγωδία επήλθε. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα το πλοίο αναποδογυρίστηκε. Μισή σχεδόν χιλιάδα άνθρωποι είτε παγιδεύτηκαν στους κλειστούς χώρους, είτε βρέθηκαν στη θάλασσα κάτω από το βαρύ σκάφος που βούλιαζε, βρήκαν μαζικό πνιγμό πριν συνειδητοποιήσουν τι είχε συμβεί. Αναλυτικά ήταν:12 Αξιωματικοί, 87 Υπαξιωματικοί και 198 ναύτες, σύνολο  297 στελέχη του Π.Ν. Η μεγαλύτερη έως σήμερα ναυτική τραγωδία της Ελλάδας.

( Στο εν λόγω ναυάγιο αποδεκατίστηκε σχεδόν η Μπάντα του ΘΚ ΑΒΕΡΩΦ. Οι περισσότεροι μουσικοί καταγόντουσαν από την Κέρκυρα).

 1928 .Προσάραξη ΑΤ ΠΑΝΟΡΜΟΣ

Ο μήνας Μάρτιος ήταν ,φαίνεται .για την περίοδο εκείνη μήνας συμφορών για το Ναυτικό μας. 11 Μαρτίου 1928. Ένα από τα έξι ιδίου τύπου Αυστριακά τορπιλοβόλα, εκτοπίσματος 250 τον., που είχαν παραχωρηθεί μετά την λήξη του Α΄ Παγκοσμίου  πολέμου στο πλαίσιο των πολεμικών επανορθώσεων.

Το πλοίο ξεκίνησε για ένα ταξίδι ρουτίνας, από τον Πόρο στον Πειραιά. Η πορεία γνωστή. Μια ευθεία γραμμή από την έξοδο του Πόρου, ανοικτά από τον Κάβο-Τούρλο της Αίγινας, ( ύπαρξης πολλών υφάλων) και μετά Πειραιάς, Ναύσταθμος  ή αλλού.

Μια μικρή απόκλιση, λανθασμένος υπολογισμός ή αβλεψία και το ατύχημα δεν αργεί να συμβεί στο σημείο αυτό .Έτσι  έγινε και με το Πάνορμος. Μέρα μεσημέρι, ένα απότομο τράνταγμα, ένας κρότος ξερός σαν κεραυνός και η καταστροφή ήρθε.

Το πλοίο προσέκρουσε σε ύφαλο, και εύθραυστο όπως ήταν, κόπηκε στα δύο.

Επεκράτησε ψυχραιμία και πειθαρχία. Ο Κυβερνήτης ,ωχρός αλλά ήρεμος διεύθυνε

την εγκατάληψη του πλοίου. Όλα έγιναν σαν σε άσκηση, με ακρίβεια και τάξη.

Καμία απώλεια. Την τελευταία στιγμή που ο Ύπαρχος ετοιμαζόταν να πηδήξει στη σωσίβια βάρκα  κοίταξε γύρω του:  Πού είναι ο Κυβερνήτης; Ο πλωτάρχης Δούκας

είχε εξαφανιστεί . Ο ύπαρχος ανήσυχος δεν έχασε καιρό. Σκαρφαλώνοντας στο γερμένο και βυθιζόμενο πλοίο, κατευθύνθηκε προς τη γέφυρα. Και πριν φτάσει εκεί ακούστηκε ένας πυροβολισμός. Κατευθύνθηκε προς το καρέ αξιωματικών. Ο φιλότιμος αξιωματικός κειτότανε αναίσθητος στο πάτωμα του καρέ, ενώ μια μικρή κηλίδα –αίμα, στο μέρος της καρδιάς, μαρτυρούσε το μέρος που η σφαίρα είχε κατευθυνθεί. Ήταν ένα διαμπερές τραύμα.

Σε μία εποχή όπως αυτή που διανύουμε, άνυδρη από ιδανικά, αξίες και ηθική,  η πράξη του γενναίου εκείνου αξιωματικού θα μπορούσε να χαρακτηριστεί  άσκοπο διάβημα ή και ρομαντικός ηρωισμός.

Όταν όμως έχεις γαλουχηθεί με το πνεύμα του καθήκοντος, της ευθύνης, του ωραίου ιδεαλισμού, που εμψυχώνει τους ανθρώπους και τους κάνει να εκτελούν με ηρωισμό το καθήκον τους , όταν οι περιστάσεις το απαιτούν, τότε δεν είσαι ρομαντικός, αλλά

ο ιδεώδης υπεύθυνος ηγέτης και  παράδειγμα προς μίμηση. Οι παραδόσεις έτσι χτίζονται. Ο κυβερνήτης Δούκας με τη πράξη αυτή το έδειξε, το δίδαξε και δικαίως υπερκάλυψε το λάθος του ναυαγίου. Δεκάδες συνάδελφοί του και σε όλες τις βαθμίδες της ιεραρχίας το απέδειξαν στη διάρκεια του τελευταίου πολέμου και όχι μόνο. Κάθε παράδοση πάντα  κάτι ωφέλιμο αφήνει πίσω της.

(  Ο Κυβερνήτης παρέμεινε πολλούς μήνες στο νοσοκομείο σε κρίσιμη κατάσταση,

ανανήψας τελικά)

Ναρκαλιευτικό  ΣΠΕΡΧΕΙΟΣ

Άλλη μία πολύνεκρη θαλάσσια τραγωδία για την οποία έχουμε γράψει λεπτομερώς

στο τεύχος 125     (Απρίλιος –Μάιος –Ιούνιος 2014) .

Συνοπτικά αναφέρουμε. Στις  2 Μαΐου 1945, ελείψει  ακτοπλοϊκής συγκοινωνίας λόγω του προηγηθέντος πολέμου, το ναρκαλιευτικό «ΣΠΕΡΧΕΙΟΣ» αναχωρεί στις 17,00 από τον Πειραιά. Μεταφέρει  ιδιώτες επιβάτες από διακεκριμένα μέλη της Αθηναϊκής και νησιώτικης κοινωνίας , στρατιωτικό προσωπικό, ( μεταξύ αυτών ολόκληρες οικογένειες) που πήγαιναν να εορτάσουν τις ήμερες του Πάσχα στα νησιά  Σύρος, Σάμος, Χίος και Λέσβος.

Μετά τρεις ώρες μετά τον απόπλου κι΄ ενώ το πλοίο βρισκόταν ανατολικά της Ύδρας

άρχισε να βρέχει. Οι ευρισκόμενοι στο κατάστρωμα επιβάτες άρχισαν να μετακινούνται ανεξέλεγκτα δεξιά-αριστερά, επηρεάζοντας την ευστάθεια του υπερφορτωμένου μικρού πλοίου . (255 τον. Ναυπηγήσεως 1912 πρώην αλιευτικό-φαλαινοθηρικό, Νορβηγικής κατασκευής). Ξαφνικά το πλοίο παίρνει μία μόνιμη κλίση αριστερά, μικρή στην αρχή, αυξανόμενη ραγδαία  και σε λίγα λεπτά  επέρχεται η ανατροπή.  Ο ακριβής αριθμός των απολεσθέντων δεν έγινε ποτέ γνωστός, διότι δεν ήταν επίσης γνωστός ο ακριβής αριθμός των επιβιβασθέντων.  Αναφέρθηκαν  88 έως 118 άτομα ως απολεσθέντα, μεταξύ αυτών 28 στελέχη του Π.Ν. Οι άλλοι Στρατιωτικοί και ιδιώτες. Διασώθηκαν 35 άτομα ( 9 του πληρώματος ) από το τυχαία διερχόμενο καΐκι «Άγιος  Σπυρίδων» γύρω στις 02,00 τα μεσάνυκτα της 3ης Μαΐου.

Αίτια του Ναυαγίου . Αποδόθηκαν στην υπερβολική φόρτωση του πλοίου (84-128%) πέραν του κανονικού, και η αρχική κλίση  πιθανόν να προήλθε από απότομη στροφή του πηδαλίου « όλο δεξιά» λόγω μεγάλης εκτροπής του πλοίου από την πορεία του.

(Κυβερνήτης ήταν έφεδρος Ανθυποπλοίαρχος ).

Μεταξύ των απολεσθέντων ήταν οι :

 Σουηδός Μάρτιν Νορδενστρέμ, εκπρόσωπος του «Ερυθρού Σταυρού» στην  Ελλάδα, αγωνιζόμενος  στην διάρκεια της κατοχής για την διάσωση  των Ελληνοπαίδων.

(Για τον ίδιο σκοπό πήγαινε στη Σύρο).

Πλοίαρχος του Π.Ν. Ιωαν. Βλαχόπουλος και η σύζυγός του. Κυβερνήτης του

ΘΚ ΑΒΕΡΩΦ κατά την αποδημία του στόλου στη Μέση Ανατολή, και  Κυβερνήτης στα ΑΤ  Β. ΟΛΓΑ  και ΚΑΝΑΡΗΣ κατά την διάρκεια του Β΄ Π.Π.

Ο/Γ  ΜΕΡΛΙΝ

Επίσης για το τραγικό ναυάγιο του Ο/Γ Μέρλιν έχει γραφτεί εκτενέστατο άρθρο στο τεύχος 127 ( Οκτώβριος-Νοέμβριος-Δεκέμβριος 2014). Συνοπτικά :

Στις 15 Νοεμβρίου 1972 και ώρα 15,00 περίπου το πλοίο απέπλευσε από τον Ν.Σ. για ένα υπηρεσιακό ταξίδι στη Ρόδο. Ευρισκόμενο περίπου 3 μίλια νότια από το λιμάνι του Πειραιά, εμβολίσθηκε από το ερχόμενο από πίσω γιγαντιαίο  δεξαμενόπλοιo  WORLD HERO  χωρητικότητας 215,914 τόνων , αρχικά στο αριστερό μέρος της πρύμνης του, το εξακόντισε σε απόσταση  πλέον των 30 μέτρων προς τα εμπρός, και εν συνεχεία το εμβόλισε για δεύτερη φορά στο αριστερό μέσον του πλοίου και το ανέτρεψε.

Απώλειες 44 μέλη του πληρώματός του, οι περισσότεροι  εγκλωβισθέντες  στο Μηχανοστάσιο και Διαμερίσματα του πλοίου.

Από τις πιο πάνω τραγωδίες σαν συμπέρασμα απορρέει το πιο κάτω.

O αγώνας του ανθρώπου με τα στοιχεία της φύσης συνεχίζεται. Ο τελευταίος μέσα από την τεχνολογία που ανακαλύπτει και εφαρμόζει, ( κάθε εποχή έχει την ανάπτυξή της) προσπαθεί να μειώσει τους κινδύνους αυτούς. Όσο όμως και αν αναπτυχθεί η τεχνολογία τον παράγοντα «Άνθρωπος» τίποτα δεν θα τον αντικαταστήσει. Θα είναι πάντα η κυρίαρχος δύναμη, η μόνη ασφαλής πηγή εμπιστοσύνης. Την συνέπεια και υπευθυνότητα  δεν μπορεί να την αντικαταστήσει καμία τεχνολογία, καμία πρόοδος. Μειωμένη προσφορά υπευθυνότητας ή υπερεκτίμηση της τεχνολογίας εύκολα μπορούν να προκαλέσουν τραγωδίες.

                                                                                                           Ε.Σ.

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ Π.Ν.

 

                                        ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΔΩΡΟ

Το πιο κάτω αφήγημα που ακολουθεί. είναι από το βιβλίο του Γιώργου Σπορίδη

΄΄ Ναυτικές Ιστορίες ΄΄ που εκδόθηκε στην Αθήνα το 1959΄. Ο συγγραφέας που υπηρέτησε την περίοδο 1941-1945 ως έφεδρος σημαιοφόρος σε πολεμικό πλοίο.

περιγράφει στο βιβλίο αυτό τη ζωή των ελληνικών πληρωμάτων την περίοδο εκείνη..

Το κείμενο παρατίθεται ακριβώς ως έχει το πρωτότυπο, και δημοσιεύτηκε στη Ναυτική Επιθεώρηση Σεπτ-Οκτ-Νοε.2016 τεύχος 597 από όπου και το αναδημοσιεύουμε με την άδεια τoυ Διευθυντού της Υ.Ι.Ν. Πλοιάρχου Λεωνίδα

Τσιαντούλη τον οποίον και ευχαριστούμε.   Απολαύστε το:

ΜΕΣΑ σ΄όλο το Ναυτικό δέν υπήρχε πιό αγαπητός άνθρωπος άπ΄ τόν αρχικελευστή  τόν Βαγγέλη τόν Κρίκο. Αυτό τό ξέρανε κ΄οι λαμαρίνες ακόμη καί τά συρματόσχοινα τής τσιμινιέρας, πού δέν φημίζονται γιά έξυπνάδα. Πού ήταν ό Βαγγέλης καί δέν ήτανε χαμόγελο ; Πού ήταν ό Βαγγέλης καί δέν ήτανε καλή  καρδιά ;.Ωρκιζόντουσαν στό όνομα του οί ναύτες. Σκοτωνόντουσαν νά τόν έξυπηρετήσουν οί ύπαξιωματικοί.

Κι΄ο κυβερνήτης, παραβλέποντας κανονισμούς κ΄έθιμοτυπίες, τόν φώναζε στό δωμάτιό του καί τόν κέρναγε καφέ.

    Ένάμισυ χρόνο τόν είχε όπλονόμο τό καράβι. Κ΄ένάμισυ χρόνο ποινή, τιμωρία δέν είχε ίδή ό κόσμος. Λευκό τό ποινολόγιο άπ΄τόν Βαγγέλη. Κι΄όταν άξιωματικός κανείς τού έστελνε όνομα γιά τιμωρία, στά πόδια έπεφτε ο Βαγγέλης καί παρακάλαγε :

 —Άστον, κύριε ανθυποπλοίαρχε. Άστον, πού σού λέω. Ξεπεταρούδι είναι καί θά στρώση. Μήν τόν στέλνης μπαλαούρο καί τόν άναλαμβάνω έγώ.

     Ποιός νά τού χαλάση τό χατήρι ;  Ποιός νά τού πή  <<όχι >> ;

—-Έχει καλώς, βρέ Βαγγέλη, Άλλά θά τούς χαλάσης τούς ναύτες καί νά τό ξέρης !

  Τσιμουδιά  ό Βαγγέλης, Μόνο φώναζε τόν ταραξία καί τού μίλαγε όπως μόνον έκείνος ήξερε νά μιλάη στίς άπλοϊκές ψυχές:

—Άκουσε βρέ! Σ΄έγλύτωσα ! ¨Αλλ΄άν είσαι άντρας, άν έχης φιλότιμο, νά μέ βγάλης άσπροπρόσωπο ! Τίποτε άλλο δέν σού λέω ! Τράβα !

Και είχαν φιλότιμο όλοι τους.Καί ήταν άντρες. Κ΄έβγαζαν τόν Κρίκο άσπροπρόσωπο,

Τόσο άσπροπρόσωπο. Πού τόν θαύμαζε κι΄αύτός ό κυβερνήτης.

—Σπουδαίος είσαι. Ρέ Βαγγέλη ! Κρίμα. πού δέν μπήκες στή Σχολή. Ναύαρχος θά έφτανες. Χαμογελούσε ό Βαγγέλης, Πλατιά. Άνοιχτόκαρδα. Όπως μόνον αύτός ήξερε.

—-Δέν βαρυέσαι, κύριε κυβερνήτα. Τό όλόκληρο νά πάρουμε κ΄εύχαριστημένοι είμασστε. Τό όλόκληρο. Τό όλόκληρο γαλόνι τού σημαιοφόρου κι΄όχι τό μισό τού Άρχικελευστού. Αύτό ήταν τό όνειρο τού Κρίκου. Μ΄αύτό κοιμώταν. Μ΄αύτό ξημερωνόταν. Αύτό μάς κοπάναγε διαρκώς:

—-Τό όλόκληρο. Ρέ παιδιά κι΄άς πεθάνω !

Νά γίνη άξιωματικός ! Νά μπή στό καρρέ μέ τό σπαθί του κι΄όχι στά μουλωχτά καί στά κρυφά. Γιατί τόν φώναζαν οί άξιωματικοί. Παραβιάζοντας γιά χατήρι του τούς πιό βασικούς κανονισμούς τού Ναυτικού. Αύτό  έπιθυμούσε ή πλατειά καρδιά του

Βαγγέλη. Κι΄αύτό τού εύχόντουσαν όσοι τόν άγαπούσαν.Όλο τό καράβι.

 Πέρασε κάμποσος καιρός. Κ΄ένα πρωί. Έκεί κατά τίς δέκα. Φάνηκε ο Βαγγέλης καί περπάταγε σάν μεθυσμένος.Φάνηκε ό Κρίκος στό πάνω κατάστρωμα καί λές πώς τά πόδια του τόν πηγαίνανε κι΄όχι αυτός  έκείνα. Στό διπλανό παραπέτο στεκόταν ό ύπαρχος κι΄άγνάντευε τό λιμάνι .Ούτε πού τόν χαιρέτησε ό Κρίκος αύτός ό τόσο τυπικός. Μόνο τόν έπιασε άπ΄τό μπράτσο καί τόν τράνταξε :

—Κύριε ύπαρχε, νά ίδώ τόν κυβερνήτη !

Πήγε ό ύπαρχος νά πή κάτι . Άλλά τόν είδε παραζαλισμένο καί δέν είπε λέχι. Ή μάλλον άνοιξε τό στόμα καί είχε μονάχα μιά κουβέντα :΅

 —Έλα !

Μπήκε στό δωμάτιο τού καπετάνιου ό ύπαρχος κ΄έμεινε μισό λεπτό. Στόν κυβερνήτη ένός πολεμικού δέν παρουσιάζεται όποιος θέλει. όποτε θέλει . Άλλ΄ό Κρίκος ήταν ό Κρίκος. Κ΄έγινε ή έξαίρεσις.

—Τι τρέχει, Βαγγέλη ;

— Ή Άννούλα. Κύριε κυβερνήτα. Ή Άννούλα καί τά παιδιά περάσανε  άπέναντι κ΄έρχονται !

Ποιός δέν ήξερε τήν  Αννούλα καί τά παιδιά; Μαζί μέ τό γαλόν, ήτανε οί άλλοι τρείς όλόκληρη  ή ζωή τού Βαγγέλη. Ή γυναίκα του, ό μικρός γυιός καί ή κορούλα του.

Φωτογραφία τούς είχε ψηλά στό είκονοστάσι.Φύλαγε καί τό γροσάκι γιά χατήρι τους.

Καί τώρα είχανε περάσει άπέναντι  κι’ έρχόντουσαν. Άπέναντι ; Μιά κουβέντα, Άπ΄το Καστελλόριζο δεν είναι παίξε-γέλασε να περάσης το μπουγάζι γιά την Τουρκιά. Νά, όμως, πού τό είχαν καταφέρει ! Και τώρα βρισκόντουσαν στό δρόμο.

Ένοιωσε ό Ύδραίος τή λαχτάρα,πού έκαιγε τά σωθικά του άνθρώπου πού είχε άπέναντί του. Νησιώτης ό ίδιος, θαλασσινός, τά καταλάβαινε, τά ζούσε κάτι τέτοια.

—Τά καλορρίζικα, βρέ Κρίκο ! Με τίς εύχές μου. Καλώς νά τούς δεχθής.

Καί σκύβοντα, γιά νά μή τόν άκούση ό ύπαρχος, πού στεκόταν κλαρίνο στήν πόρτα:

—Κι΄ άν θέλης τίποτα ψιλά, έδώ είμαστε!

Δέν ήθελε γρόσια ό Κρίκος. Άδεια ήθελε. Αύτός, πού δέν έβγαινε άπ΄το καράβι, ζήτησε να πατήση τη στεριά. Καί του τήν έδωσε ό καπετάνιος, χτυπώντάς τον στήν πλάτη:

—Κι΄όταν έλθουν, μέ τό καλό, νά τούς φέρης άπάνω νά τούς φιλέψουμε, Βαγγέλη.

  Το ίδιο άπόγευμα έφυγε ό άρχικελευστής, Φόρεσε τήν καλή του στολή άπό τσόχα,

κοτσάρησε τά παράσημα, έβαλε τό πηλήκιο στραβά καί τράβηξε γιά τό ντόκ.

Τον είδαμε πού έστριψε τή γωνία, λές καί πετούσε. Αυτός ό καραβόσκυλος.

  Δυό μέρες τόν χάσαμε τλον Κρίκο. Καί τήν Τρίτη μέρα τό απογεματάκι μιά σκιά μέ δυό κουτσούβελα φάνηκε νά πλησιάζη τό καράβι. Μπά ! Δέν ήταν ό Κρίκος άδελφέ !

Αύτός ό Κρίκος; Ό Κρίκος είναι λεβέντης ! Σέρνεται τούτος έδώ !Δέν είναι ό Βαγγέλης, ρέ παιδιά!

  Ήταν ό Βαγγέλης. Σκονισμένος.¨Αξύριστος. Μέ μάτι θολό. Μέ στόμα κλειστό καί σφραγισμένο. Κίτρινος σάν θειαφοκέρι .Κι΄άπό τό χέρι έσερνε δυό παιδιά, πιό πολύ πεθαμένα παρά ζωντανά.

  Χύθηκε ό κόσμος στό κατάστρωμα σά νά βάρεσε συναγερμός.  Ό Κρίκος; Κάτι κακό, ρέ παιδιά !

Ναι, κάτι κακό, πολύ κακό είχε συμβή.  Κι΄όρφανά τά έφερνε πίσω στό καράβι τά παιδιά του ό άρχικελευστής. Έκεί, στήν Παλαιστίνη έγινε. Καθώς περνούσε ή φάλλαγγα μέ τά γυναικόπαιδα, πλάκωσαν τά «Χαϊνκελ». Έφοδιοπομπή τά πέρασαν τά καμιόνια ; Ποιός ξέρει. Άνοιξαν τά πολυβόλα κ΄έχυσαν φωτιά.

Στο χαντάκι, δίπλα στόν φαρδύ άσφαλτοστρωμένο δρόμο, έμεινε ή Αννούλα. Χωρίς πνοή. Με δυό μικρές τρύπες στήν πλάτη. Δυό τόσες δά τρυπίτσες. Καί δυό παιδιά, πού σπαράζανε στο κλάμα.

  Τά πήρανε, τά φέρανε, τού τά παραδώσανε. Τί νά τά κάνη ; Πού νά τά πάη ;

Τό καράβι, τό σπίτι του καί τό καταφύγιό του. Καί τά έφερε άπάνω.

  Έτρεξε ό κυβερνήτης. Έτρεξε ό ύπαρχος. Πήγαν στό ¨Επιτελείο, πήγαν στόν ναύαρχο. Ίκέτευσαν, παρεκάλεσαν, αύτοί, οί ψημένοι στή θάλασσα καί στή φωτιά,

Για τά παιδιά, γιά τά όρφανά.΄Τούς άκουσε μέ προσοχή ό γέρος. Τον ήξερε τόν Κρίκο τόν εκτιμούσε. Άρπαξε τά τηλέφωνα, φώναξε, μίλησε, παρεκάλεσε μέ τή σειρά του.

Πρόθυμες οί κυρίες της Άλεξανδρείας. Έλληνίδες μέ τά όλα τους. Καί πήραν τά όρφανά στό όρφανοτροφείο τής Κοινότητος.

  Τά φίλησε ό καπετάνιος.  Καβάλλα στους ώμους κατέβασε την μικρή, την Άγγελικούλα , άπ΄το καράβι  ό ύπαρχος. Κι΄όταν ΄εφυγαν και σταθήκαμε να ξαποστάσουμε, να πάρουμε άναπνοή, μάθαμε πώς μας έφευγε κι΄ό Κρίκος. Γιά τήν Άγγλία. Κάποια σχολή, πού πήγαιναν και δικοί μας.

Να πάρω το όλόκληρο, κύριε κυβερνήτα, είπε καθώς έσφιγγε το χέρι του καπετάνου,

 Όχι για μένα. Για κείνα ! Καταλαβαίνεις ;

Καταλάβαινε. Κ΄έκείνος. Κ΄έμείς. Κι΄ όταν  ένα άπογεματάκι μάς έφυγε ό Βαγγέλης, μάς φάνηκε άδειο τ΄αντιτορπιλλικό.

Πέρασε καιρός. Ταξίδια. Περιπολίες. Και πάλι ταξίδια. Και πάλι περιπολίες. Κι΄ όποτε βρισκόμαστε στήν Άλεξάνδρεια, πηγαίναμε νά ίδούμε τά παιδιά: τόν Μάνο καί τήν Άγγελικούλα, πού μεγάλωναν παντέρημα, μονάχα, στή μεγάλη πολιτεία. Κι΄όλο κάτι τούς φέρναμε, όλο κάτι τά φιλεύαμε τά παιδιά τού Κρίκου. Τά παιδιά τού καραβιού.

    Πρωϊ, ξημερώματα, έμπηξε τη φωνή, σάν νά τόν χτύπησε μαχαίρι, ό μαρκονιστής  ό Νώντας. Κι΄ ώρμησε  άπ΄τον άσύρματο μ΄ένα χαρτί στό χέρι γιά τό δωμάτιο τού κυβερνήτη.

Τρόμαξε ό άλλος.

–Τι τρέχει βρέ ;

Άπλωσε τό χαρτί ό καλός ό Νώντας. Άπλωσε χέρι ό κατετάνιος νά τό διαβάση. Καί μέ τήν πρώτη ματιά τού έπεσε τό σήμα καταγής, σάν νά τού χτύπησε άστροπελέκι τό

χέρι.  Κ΄έλεγε τό χαρτί :

«Άρχικελευστής άρμενιστής Κρίκος Εύάγγελος έφονεύθη σήμερον έν Μάλτα κατά τήν διάρκειαν άεροπορικής έπιδρομής . Ούτος εύρίσκετο καθ΄ όδόν πρός Αλεξάνδρειαν».

   Σκοτώθηκε ό Κρίκος ! Ήταν πολλοί πού δεν θέλησαν νά το πιστέψουν. Κάποιο λάθος θα έγινε! Πήρε ό κυβερνήτης τά τηλέφωνα στον Άλφα Σίγμα. Ήταν άλήθεια .

Σταμάτησε στό γυρισμό στήν Μάλτα τό καράβι, πού τόν έφερνε άπ΄την Άγγλία, κ΄έκεί τόν βρήκε ό θάνατος. Όπως καί τήν Άννούλα του,πρίν λίγους μήνες. ΄Ο,τι γράφει δέν ξεγράφει ή άτιμη ή Μοίρα!

   Πένθος πλάκωσε στό καράβι. Σκουντούφλης κι΄άμίλητος ό κόσμος. Σιωπή, σάν νά κηδεύαμε άπάνω στίς λαμαρίνες τόν νεκρό. Κλείστηκε ό κυβερνήτης και δεν ήθελε νά ίδή κανένα. Άμίλητος ,κατακίτρινος, ό ύπαρχος, Κι΄άπάνω στή θλίψι καί τή σιγαλιά, νά φάνηκαν άπό μακρυά δυό σκιές.

   Τι τρέχει ;Τι συμβαίνει; Κυριακή, βρέ παιδιά ! Κυριακή! Ξεχάσατε ; Λησμονήσατε;

 Έρχονται. Έρχονται ό Μάνος κ΄ή Άγγελικούλα, έξη χρονών ό ένας,τεσσάρων ή άλλη, να φάνε στό καράβι όπως κάθε Κυριακή. Μέχρι τό ντόκ τά έφερνε κάποια κυρία. Κι΄άπό κεί  άνέβαιναν μονάχα, σοβαρά – σοβαρά, καθαρά, περιποιημένα.

    Άναστατώθηκε τα΄άντιτορπιλλικό. Ώρμησε ό κυβερνήτης στο άπάνω κατάστρωμα κ΄έβγαλε κραυγή φοβερή:

–Τό νού σας,μωρέ ! Τό νού σας! Σάν νά μή έγινε τίποτα ! Σάν νά μή συνέβη τίποτα ! Τον κρέμασα όποιον πή κουβέντα, όποιον δείξη ότι ΄εγινε ό,τι έγινε Τό νού σας Μήν κλάψουν οί μανάδες σας !

 Άνέβηκαν τά δυό παιδιά άπάνω. Καλώς τήν ΄Αγγελικούλα, καλώς τόν Μάνο !

Σκοτώθηκε ό κόά κανόνια ό πυράρχης, στά ραντάρ. Στό δωμάτιο τού πηδαλίου, Δικό τους τό καράβι έκείνη τή Κυριακή.

  Άνήσυχα φαινόντουσαν. Σαν κάτι να έψαχναν. Σάν κόποιον νά γύρευαν.Καί, τέλος,

Μετά πολλά, κοκκινίζοντας λιγάκι, πήρε το θάρρος ό Μάνος :

–Θέλουμε να ίδούμε τον καπετάνιο,

Τον καπετάνιο ; Μάλιστα. Αμέσως. Άγγελιαφόρος ! Τά παιδιά θέλουν τόν κυβερνήτη. Για τρέξε  !

 Στό καρρέ είχε κατέβει ό Ύδραίος. Καί κάτι κουβέντιαζε μέ τούς άξιωματικούς.

–Τά παιδιά ; Μάλιστα. Νά έλθουν.

 Έπήγαν, Μπήκαν μέ δισταγμό, σάν νά χτυπούσε πολύ ή καρδούλα. Πρώτα τό άγόρι. Μετά τό κορίτσι. Στάθηκαν έκεί, δίπλα στήν πόρτα. Γύρισαν καί τά κύτταξαν οί άξιωματικοί. Περίμενε ό κυβερνήτης. Τί τόν ήθελαν :

   Έκανε δυό βήματα έμπρός ό μικρός. Έρριξε  βλέμμα γύρω σάν νά ζητούσε κουράγιο. Κ΄έπειτα, τραβώντας μέ τό χέρι ένα μικρό δέμα άπ΄τήν τσέπη τής ζακέττας του, τό πρότεινα στόν κυβερνήτη. Ήταν ένα δέμα κακοφτιαγμένο, τυλιγμένο σε στρατσόχαρτα, δεμένο μέ χοντρό σπάγγο.

–Είναι γιά τόν μπαμπά , είπε άπλά. Γιά τόν μπαμπά, πού λείπει στόν πόλεμο.

–Είκοσι πλάκες σοκολάτα ,πρόσθεσε κελαϊδιστά ή μικρή, Μάς δίνουν άπό μισή κάθε μέρα, Τίς φυλάξαμε γιά τόν μπαμπά !

—Θα τού τίς στείλετε ; ρώτησε ό μικρός μέ άγωνία. Πολύ σάς παρακαλούμε νά τού τίς στείλετε. Καί νά τού πήτε πώς είναι άπό τόν Μάνο καί τήν Άγγελικούλα. Τις μαζέψαμε γι΄αύτόν.

  Έπαψαν τά γέλια. Έπαψαν οί φωνές. Έπαψαν οί ψίθυροι. Κίτρινος σάν τό φλουρί ό κυβερνήτης. Έκανε δυό βήματα μπροστά ! Έτρεμαν τά χείλη. Έκανε νά μιλήση καί κάτι σάν λυγμός βγήκε άπ΄τό λαρύγγι. Άπλωσε τό χέρι, φούχτωσε τό πακέττο.

–Έχει καλώς, Μάνο. Έχει καλώς, Άγγελικούλα, Θά τά στείλω στόν μπαμπά. Θά τού πώ ότι είσασθε καλά παιδιά. Ότι τόν άγαπάτε πολύ. Έχει καλώς Μάνο. Έχει καλώς, Άγγελικούλα.

  Ένας λυγμός δέν τόν άφησε νά πή περισσότερα. Γύρισε νά πάρη κουράγιο άπ΄τούς άλλους. Βουρκωμένα μάτια γύρω του.

Έσκυψε τό κεφάλι.

Τράβηξαν πρός τήν πόρτα τά όρφανά. Χαμόγελο ύπέρτατης χαράς ζωγραφιζόταν στά προσωπάκια. Έστριψαν κ΄έφυγαν.

 Τό καρρέ άδειασε σιγά – σιγά. Σιωπηλό. Άμίλητο.

  –Ύπαρχε, είπε σέ μιά στιγμή σιγά ό κυβερήτης. Ύπαρχε. Όταν βγούμε έξω. Στ΄άνοιχτά. Κατάλαβες ; «Έν κύματι θαλάσσης»  τό πακέττο. Καί νά μή ξεχάσουμε νά τό φωνάξουμε. Νά τό φωνάξουμε δυνατά :

«Είναι άπό τόν Μάνο καί τήν Άγγελικούλα»! . Ίσως άκούση…

ΣτΣ. Ο Γ.Σπορίδης ήταν από τους επιφανέστερους μεταπολεμικούς δημοσιογράφους. Αρθρογράφησε στις εφημερίδες: Εθνικός Κήρυξ, Καιροί και Έθνος, και με πολλές αποστολές στο εξωτερικό. Λογοτεχνικό του έργο το: ΄΄Ναυτικές Ιστορίες΄΄

 

 

ΙΣΤΟΡΙΕΣ    ΤΟΥ   Π.Ν.

 

ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΗΣ ΕΠΙ ΤΗΣ ΒΕΛΤΙΩΣΕΩΣ ΤΟΥ  ΠΟΛΕΜΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ

                                                 ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Ένα από τα πρώτα βήματα που το νεοσύστατο Ελληνικό κράτος φρόντισε, ήταν

η δημιουργία και οργάνωση  σύγχρονου για την εποχή  του, Πολεμικού Ναυτικού.

Το 1844 ο τότε υπουργός των Ναυτικών Κ. Μαυροκορδάτος,΄΄ζηλωτής της ναυτικής δυνάμεως και δόξης, προκάλεσε δια Β. διατάγματος την σύστασιν Επιτροπής εξ αγωνιστών αξιωματικών των τριών ναυτικών νήσων, «φροντίσας να συμπεριλάβη εν αυτή τα στοιχεία της πείρας, της θεωρίας και οικονομίας, προσόντα αναγκαία δι΄ον συνέστη σκοπόν. Εις την Επιτροπήν ταύτην αναθέσας την προετοιμασίαν οργανικών νομοσχεδίων , κανονισμών διαταγμάτων και διοργανώσεως εν γένει της εσωτερικής του ναυτικού  υπηρεσίας, διέγραψε εν συντόμω την οδόν εφ΄ής έμελλε να βαδίση προς επιτυχεστέραν  διεξαγωγήν του σπουδαίου και σοβαρού τούτου έργου».

Η Επιτροπή  ξεκίνησε τις εργασίες της την 2 Ιουνίου 1844 και διαλύθηκε την 23 Μαίου 1845 με Υπουργική απόφαση  του Υπουργού Ναυτικών Κ.Κανάρη ΄΄ άνευ

Β.διατάγματος και πρίν  ή περατώση την εντολήν της η επιτροπή.΄΄

Το έργο της επιτροπής δύσκολο λόγω των συγκυριών της τότε εποχής ,με κυριότερο το οικονομικό,  την έλλειψη  κρατικής οργάνωσης, και φυσικά της εθνικής μας κληρονομιάς, της κατασυκοφάντησης με το ΄΄ γιατί  αυτός και όχι εγώ ΄΄  που προκάλεσε και την διάλυση της επιτροπής.

Πάντως η πιο πάνω επιτροπή μέσα από  ΡΙΔ΄ (114) συνεδριάσεις προσέφερε πλούσιο

και σοβαρό έργο δημιουργίας αξιόμαχου Πολεμικού Ναυτικού  βασισμένο στα  πρότυπα των νόμων του Γαλλικού Πολεμικού  Ναυτικού. ( Οι αντίπαλοι της επιτροπής τους  νόμους αυτούς τους χαρακτήριζαν κωμικούς και γελοίους) .

Η επιτροπή γνωρίζοντας τις δυσκολίες , ανάφερε στο υπόμνημά της υποβολής του έργου της. << Το έργον δεν είναι βέβαια κατά πάντα τέλειον, άλλ΄ έκαστος γνωρίζει, ότι μόνη η κεφαλή του Διός τελειοτοκεί. Τα δε ανθρώπινα έργα, ατελή γινόμενα κατ΄ αρχάς, τελειούνται  ακολούθως δια της πείρας και πολυχρονίου εφαρμογής >>

Η επιτροπή απαρτίστηκε από τους:  Υποναύαρχο Γ. Σαχίνη, πρόεδρο και μέλη τους.

Πλοίαρχο α΄τάξεως Αλ. Κόλβε, ανωτέρου  επιμελητού, Πλοίαρχο α΄τάξεως Νικ,Ράπτου και Πλοίαρχο γ΄τάξεως Αθ. Α. Μιαούλη.

Μέσα λοιπόν από μερικές συνεδριάσεις  θα παρακολουθήσουμε τα πρώτα βήματα

Δημιουργίας του Ναυτικού μας. Το υλικό , που αποτελεί και ύλη για το υπό συγγραφή  βιβλίο΄΄Ιστορία των Σχολών Υπαξιωματικών Π.Ν.΄΄είναι από τα  επίσημα πρακτικά της επιτροπής όπως έχουν καταχωρηθεί σε ειδική έκδοση της Ναυτικής Επιθεώρησης <<Συλλογή  Ναυτικών Μονογραφιών>> Μάρτιος-Απρίλιος 1989.

Στην καταχώρηση των κειμένων θα διατηρήσουμε τη γνήσια γραφή αυτών.

ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ  ΠΗ΄ της 6 Μαρτίου του 1845 έτους ημέρα Τρίτη  περί

την 9 ώραν π.μ. συνελθούσα είς συνεδρίασιν έν τη οικία του προέδρου της επιτροπής […,,]

           ΠΕΡΙ  ΤΑΞΕΩΣ  ΚΑΙ  ΠΡΟΒΙΒΑΣΜΟΥ  ΝΑΥΤΩΝ  ΚΑΙ  ΠΑΙΔΩΝ

                                                  Περί κατατάξεως.

Αρθ. 1.  Οι παίδες αποδέχονται είς τον ναυτικόν  στρατόν  δι΄ έθελουσίου κατατάξεως από του 12 μέχρι του 15 έτους της ηλικίας αύτών συμπληρομένου,  ύποχρεούμενοι να ύπηρετήσωσι  και  δευτέραν θητείαν, άμα λήξει ή πρώτη.

  1. Όσοι των παίδων ετελείωσαν τον ωρισμένον των δύω θητειών χρόνον, θεωρούνται ως εκπληρώσαντες τάς υποχρεώσεις του περί απογραφής νόμου, και απαλλάττονται του κλήρου.

  2. Έκαστος παίς ή εθελοντής ναύτης υπόκειται πρό της κατατάξεώς του είς ιατρικήν εξέτασιν ενεργουμένην παρά του ιατρού του  Β.ναυστάθμου, όφείλοντος να εκθέση και διευθύνη πάραυτα προς τον του ναυστάθμου διευθυντήν το αποτέλεσμα, κατά  συνέπειαν του οποίου αποφασίζεται η παραδοχή του ή μη εν τη ναυτική υπηρεσία. [….}( αρθ,4-6 αφορούν ναύτες εθελοντές)

                                                        Περί προβιβασμού

Αρθ.7.  Οι παίδες προβιβάζονται εις την τάξιν των πρωτοπείρων ναυτών από της συμπληρώσεως του 15 μέχρι του 18 έτους της ήλικίας αυτών μετά μίαν εξέτασιν, εάν υπηρέτησαν δύω τουλάχιστον έτη ως τοιούτοι επί Β. πλοίων.

  1. Οι το 18 έτος της ηλικίας των συμπληρώσαντες πρωτόπειροι ναύται, προαχθέντες έκ της τάξεως των παίδων, δύνανται να μεταβώσιν  εις την γ΄, τάξιν των ναυτών μετά εν τουλάχιστον έτος υπηρεσίας επί Β. πλοίων, εάν εις την εξέτασιν ευδοκιμήσωσιν.

  2. Οι εκ των κληρούχων εις την τάξιν των πρωτοπείρων ναυτών κατατασσόμενοι, δύνανται να προαχθώσιν εις την Γ΄,τάξιν μετά 18 μηνών υπηρεσίαν έντος Β. πλοίου εις πλούν  ευρισκομένου, εάν ευδοκιμήσωσιν εις τη εξέτασιν.

  3. Ουδείς δύναται να διέλθη από την τρίτην τάξιν των ναυτών εις την δευτέραν και από αυτήν εις την πρώτην,  εάν τουλάχιστον δεν, υπηρέτησεν ανά έν έτος εις εκάστην των τάξεων τούτων επί Β. εν  ενεργεία πλοίου.

Εξαιρούνται της διατάξεως ταύτης οι ξυλουργοί και καλαφάται, οίτινες δύνανται να διέλθωσι τας ειρημένας τάξεις κατά το ήμισυ του ανωτέρω ωρισμένου  χρόνου υπηρεσίας επί εν ένεργεία  Β. πλοίου.

Οι διευθυνταί των Β,πλοίων εκλέγοντες μεταξύ των ικανοτέρων ναυτών Α΄. τάξεως τους καταλληλοτέρους προς το εξαρτίζειν, πηδαλιουχεύειν. ή  καταρτίζειν τα ίστία. έπιφορτίζουσιν αυτούς την εκτέλεσιν χρεών βοηθού  του αρμοδίου υπαξιωματικού.

Επίσης εκλέγονται εκ των ναυτών Α΄. τάξεως οι επιτηδευόμενοι τον ξυλουργόν  ή  καλαφάτην. δια να εκτελώσι χρέη βοηθού, του ξυλουργού ή  καλαφάτου  ύπαξιωματικού.

  1. Προβιβασμού δικαίωμα είς τάς θέσεις του ναυκλήρου, πηδαλιούχου και έπί των ίστίων Β΄.τάξεως έχουσι μόνον έκείνοι. οίτινες εδείχθησαν δοκιμώτεροι και ικανώτεροι των  άλλων εις την εκτέλεσιν των καθηκόντων αυτών ως βοηθοί έν διαστήματι  ένός έτους.

  2. Εις τον βαθμόν πυροβολιςού και επί των όπλων Β΄. τάξεως προβιβάζονται εκείνοι των ά. τάξεως ναυτών, οίτινες εκπληρώσαντες χρέη άρχηγού πυροβόλου. έδοσαν δείγματα ίδαιτέρας έμπειρίας και ίκανότητος.,  ή  έκ των γυμνασθησομένων είς τον ναύσταθμον και εκπληρωσωμένων χρέη προγυμναστού έπί Β. πλοίου.

  3. Εις τον του ξυλουργού και καλαφάτου Β΄.τάξεως βαθμόν προβιβάζονται οι εκ των Α΄.τάξεως ναυτών εκπληρώσαντες χρέη βοηθού ένιαυτόν όλον, και ε εύδοκιμήσαντες  είς τε τα του ναύτου και  ίδίως είς το επιτήδευμα αυτών.

  4. Ο χρόνος της υπηρεσίας έκάστου ναύτου Α΄. τάξεως υπηρετούντος ως βοηθός ύπαξιωματικού, ή ως άρχηγός πυροβόλου, ή ως πραγυμναστής είς τε το όπλον και πυρόβολον, σημειούται είς το φυλλάδιοόν του προς έξέλεγξιν δικαιώματος προτιμήσεως είς προβιβασμόν.

  5. Ουδείς των βοηθών να προβιβασθή δύναται αν δεν δώση έξετάσεις και δεν έξεπλήρωσε τον ώρισμένον  της ύπηρεσίας του βοηθού χρόνον.

  6. Ο αριθμός των βοηθών προσδιορίζεται παρά του διευθυντού έκάστου Β. πλοίου άναλόγως της δυνάμεως του πλοίου και της ανάγκης της ύπηρεσίας.

  7. Οι τον ξυλουργόν,Καλαφάτην,σιδηρουργόν ή βαρελοποιόν έπαγγελλόμενοι νεοσύλλεκτοι, έξεταζόμενοι έν τώ ναυστάθμω καθ΄όσον άφορά τη τέχνην έκάστου, διανέμονται επομένως έπι των Β΄. πλοίων κατά λόγον της δυνάμεως και της ανάγκης αυτών.

  8. Οι έν καιρώ είρήνης δι΄ άξιοσημείώτου πράξεως διακριθέντες ναύται και ύπαξιωματικοί αποκτώσι δικαίωμα προτιμήσεως είς προβιβασμόν, αί διακριτικαί αύται πράξεις σημειούνται εν τοίς φυλλαδίοις αυτών.

  9. Οι εν καιρώ πολέμου διακριθέντες διά πράξεων αξιοσημειώτων ύπαξιωμαιτικοί και ναύται, αποκτώσι δικαίωμα είς προβιβασμόν, και έάν δεν έπληρώθη ο αποιτούμενος της υπηρασίας χρόνος.

 

ΤΟ ΠΛΟΙΟ ΠΟΥ…ΕΞΑΦΑΝΙΣΤΗΚΕ

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ  Π.Ν.

 

Στο προηγούμενο τεύχος γράψαμε για τα απανωτά ατυχήματα του ΑΤ ΛΕΩΝ  D50 της εποχής των Βαλκανικών Πολέμων ,έως και την απώλειά του το 1941.

Η στήλη μας , σε αυτό το τεύχος  θα ασχοληθεί με το πλοίο που κληρονόμησε το όνομα  δέκα μόλις χρόνια μετά την απώλεια του πρώτου  αντιτορπιλικού. Πρόκειται για το δεύτερο «ΑΤ ΛΕΩΝ« D54 που παραχωρήθηκε από τις ΗΠΑ το 1951 μαζί με άλλα τρία ιδίου τύπου ,πιο γνωστά ως ‘’Θηρία’’ ( ΑΕΤΟΣ, ΙΕΡΑΞ ,ΠΑΝΘΗΡ.)

Τα πλοία αυτά με τον σύγχρονο εξοπλισμό τους  (ηλεκτρονικό, οπλικό, ενδιαίτηση  πληρώματος  κ.α.) αποτελούσαν ότι πιο σύγχρονο είχε να δείξει το Π.Ν. την δεκαετία του 1950 ( μαζί με τα ΑΤ ΔΟΞΑ και ΝΙΚΗ που είχαν παραληφθεί το 1950 ) , σε σύγκριση πάντα με τα γερασμένα  πλοία του Β΄Π.Π.,  τα τύπου HUND.

Το ΛΕΩΝ ( πρώην USS ELDRIDGE DE 173 ) έφερε μαζί του και έναν μύθο επιστημονικής φαντασίας ,ως έχοντα λάβει μέρος στο αποκαλούμενο «πείραμα της Φιλαδέλφειας« (ένα υποτιθέμενο μυστικό πείραμα που έκανε το Ναυτικό των ΗΠΑ το 1943) όπου το πλοίο έγινε για λίγο ..αόρατο και τηλεμεταφερόμενο  σε άλλο σημείο από το αρχικό του στίγμα!!

Ευφάνταστοι εραστές και λάτρεις έργων  επιστημονικής φαντασίας διέδιδαν ότι, περίεργοι  ήχοι και συμπεριφορές ακολουθούσαν το πλοίο μετά το πείραμα αυτό.

Βέβαια τίποτα δεν διαπιστώθηκε από όλα αυτά (έχοντας προσωπικά υπηρετήσει για λίγο στο εν λόγω πλοίο το 1957)  και έμειναν μόνο τα χιουμοριστικά και με σκωπτική διάθεση πειράγματα και ερωτήσεις προς τα εκάστοτε πληρώματα του πλοίου.

Πώς και Γιατί όμως το πλοίο κληρονόμησε αυτόν τον μύθο ; Λεπτομέρειες κανείς δεν ήξερε. Πόση  αλήθεια υπάρχει άραγε στην ιστορία του πειράματος και πώς ξεκίνησε ;

Πρόσφατα βρήκα στη δανειστική βιβλιοθήκη του Συνδέσμου μας ένα τόμο με  τίτλο << ΤΟ ΑΝΕΞΗΓΗΤΟ>> του 1982 εκδόσεις ΩΡΙΩΝ που έγραφε για το πείραμα της Φιλαδέλφειας με πολλές λεπτομέρειες και φωτογραφίες των εμπλεκομένων στην υπόθεση.

Ο Πώλ Μπέγκ (;) που ασχολήθηκε με το θέμα  και με βάση των όσων ερεύνησαν και έγραψαν στο βιβλίο τους «Το Πείραμα της Φιλαδέλφειας« το 1979 δύο διάσημοι συγγραφείς , οι Τσάρλς Μπέρλιτζ και Γουίλλιαμ Μούρ, διηγείται :

Η Ιστορία αρχίζει τον Δεκέμβριο του 1920 όταν ο καθηγητής αστρονομίας και μαθηματικών ,Μόρις Κ.Τζέσοπ,(που οι έρευνές του οδήγησαν στην ανακάλυψη πολλών διπλών αστεριών,) μελέτησε για πολύ καιρό τα ερείπια των Μάγια και των Ινκα, και πίστευε ακράδαντα ότι τα αρχικά κτίρια κατασκευάστηκαν από κάποια ανώτερη τεχνολογία από άλλο κόσμο. Το φαινόμενο των UFO ( Unknown Flying Object) τον είχε επηρεάσει παρά πολύ, όπως και την τότε κοινή γνώμη, και είχε γράψει για το θέμα αυτό  4 βιβλία. Σε ένα από αυτά που δημοσιεύτηκε το 1955 παρότρυνε  τους αναγνώστες να ασκήσουν πιέσεις στους πολιτικούς ,προκειμένου να γίνει έρευνα στη θεωρία του « Ενοποιημένου πεδίου«,( ένα δυσνόητο επιστημονικό πείραμα για τους μη μυημένους στη φυσική επιστήμη. Η αναζήτηση της ενότητας αυτής απασχόλησε και τον Αϊνστάιν επί 20 χρόνια (θεωρεία της σχετικότητας) ,

Ο Τζέσοπ πίστευε ότι η θεωρία αυτή έκρυβε την απάντηση της προωθητικής δύναμης των UFO. Το τελευταίο του βιβλίο κίνησε το ενδιαφέρον της Αμερικάνικης Κυβέρνησης και το Γραφείο Ναυτικής έρευνας της Ουάσιγκτον, (ΟΝR) με τους αντιπλοίαρχο Τζώρτζ Γ, Χούβερ και πλοίαρχο Σίντεϋ, επικεφαλής των ειδικών προγραμμάτων. Ήρθαν σε επαφή με τον  Τζέσοπ  διότι στο επάνω και κάτω μέρος των σελίδων του βιβλίου υπήρχαν κρίσεις από τρία άλλα  άτομα  που φανέρωναν κάποια γνώση για τα UFO τις μεθόδους προώθησης τους και την προέλευση  και το παρελθόν των όντων που τα χειρίζονται. Ποτέ δεν δόθηκε μια ικανοποιητική εξήγηση για το ενδιαφέρον  που έδειξε η ONR.Οι  Χούβερ και  Σίντεϋ δήλωσαν προσωπικό ενδιαφέρον και μόνο.

Στις 13-01-1955 ο Τζέσοπ έλαβε μια επιστολή από έναν αναγνώστη ονόματι Κάρλος Μιγκέλ Αλλιέντε , ο οποίος ισχυρίστηκε ότι το 1943 κάποιος  Δρ Φράνκλιν Ρένο, πέτυχε μια εφαρμογή της θεωρίας του ενοποιημένου πεδίου του Αϊνστάιν, εφαρμογή που χρησιμοποιήθηκε από το Π.Ν. των ΗΠΑ κάνοντας ένα πείραμα, όπου ένα  αντιτορπιλικό (το DE 173) και το πλήρωμά του  έγιναν για λίγο χρόνο αόρατα. Το πείραμα έγινε στη θάλασσα  τον Οκτώβριο του 1943 .Ο Αλλιέντε ισχυρίστηκα ότι ήταν αυτόπτης μάρτυρας του  σκηνικού διότι το πλοίο που ήταν ναυτολογημένος,

το ατμόπλοιο Andrew Furuseth βρέθηκε στην περιοχή  του πειράματος. «Έβλεπα τον αέρα γύρω από το πλοίο…να γίνεται λίγο – πολύ λίγο- σκουρότερος από τον άλλο αέρα. Είδα μετά  από λίγα λεπτά,, μία πυκνή πράσινη ομίχλη να σηκώνεται σαν αραιό σύννεφο… Το Eldridge ήταν σαν να κολυμπούσε σε ένα παράξενο δυναμικό πεδίο που επεκτεινόταν 90 μέτρα από κάθε άκρη του καραβιού, Σχεδόν «έχωσα« το χέρι μου μέχρι τον αγκώνα σε αυτό το ανεπανάληπτο πεδίο. Συνέχιζα να κοιτάω όταν το DE 173 έγινε ξαφνικά αόρατο στα ανθρώπινα μάτια». Αυτή  είναι η μοναδική μαρτυρία για το φερόμενο πείραμα. όπως  την περιέγραψε ο Αλλιέντε στους Μπέρλιτζ και Μούρ, Μαρτυρία που δεν επιβεβαιώθηκε  από κανένα άλλο μέλος του Andrew Furuseth αλλά και ούτε διαψεύστηκε.

Και κλείνουμε την αφήγησή μας με ορισμένα γεγονότα, από αυτά που δημιουργούν ένα πέπλο μυστηρίου, τροφοδοτώντας  την διαιώνιση του μύθου, του κάθε μύθου και όχι μόνο της ιστορίας μας.

*    Είναι άγνωστο το βάθος και μέγεθος των ερευνών του Τζέσοπ για το θέμα των UFO.Στις 20-4-1959 ο ερευνητής βρέθηκε νεκρός μέσα στο αυτοκίνητό του σ’ ένα

Πάρκο στη  Φλώριδα. Ένας σωλήνας  από το κλειστό αυτοκίνητο  ήταν συνδεδεμένος με την εξάτμιση. Επίσημη ανακοίνωση. Αυτοκτονία. Γνωστοί του Τζέσοπ είπαν ότι δεν ήταν άνθρωπος που θα αυτοκτονούσε. Άλλοι υπέθεσαν ότι  πλήρωσε το τίμημα της άρνησής του να εγκαταλείψει τις έρευνες για τα UFO

*   Ο Κάρλος Αλλιέντε  ήταν ένα αίνιγμα .Βεβαιώθηκε ότι ήταν πλήρωμα του Αndrew Furuseth.,ότι ήταν ο αποστολέας της επιστολής  και ότι είχε γράψει πολλές παρατηρήσεις  στο βιβλίο του  Τζέσοπ, Ήταν ακριβοθώρητος  από όλους τους ερευνητές που τον αναζητούσαν. και οι μόνοι που τον συνάντησαν ήταν οι  Μπέρλιτζ και Μούρ  τους οποίους διαβεβαίωσε τα όσα είδε και ότι δεν είχε πρόθεση να κάνει φάρσα. Προς τούτο έδωσε ονόματα  και άλλων ανθρώπων που θα μπορούσαν να υποστηρίξουν την ιστορία του Τα ονόματα επιβεβαιώθηκε ότι ανήκαν σε υπαρκτά πρόσωπα.

*  Ο Δρ Φράνκλιν  Ρένο,ο επιστήμονας που υποτίθεται ότι τελειοποίησε την εφαρμογή της θεωρίας του ενοποιημένου πεδίου δεν βρέθηκε ποτέ ποιος ήταν. Οι συγγραφείς Μπέρλιτζ και Μούρ πίστευαν ότι  είναι ψευδώνυμο. Παρά ταύτα ισχυρίστηκαν  ότι τον συνάντησαν κι έμαθαν για το ιστορικό του. Το 1930 κατατάχθηκε σε  μία στρατιωτικοεπιστημονική μονάδα των ΗΠΑ σε ένα πρόγραμμα   Top Secret  που είχε προταθεί από τούς Αϊνστάιν και Λάντενμπεργκ . Έφτασε να γίνει διευθυντής του τμήματος. Όταν κατάλαβε ότι γνώριζε πάρα πολλά για να θεωρεί τον εαυτό του ασφαλή  παραιτήθηκε. παίρνοντας το ψευδώνυμο Φράνκλιν  Μούρ. ΄΄ Ακόμα με παρακολουθούν ΄΄ είπε στον Μούρ  κατά την συνέντευξη.

Μερικούς μήνες μετά την συνάντηση αυτή ο Ρενό πέθανε. ?

*  Οι συγγραφείς δεν αποκάλυψαν ποτέ την ταυτότητα του Ρένο, σεβόμενοι την επιθυμία του ,όπως είπαν ,για απόλυτη ανωνυμία και γιατί «διαταχθήκαμε από αυτούς που ενδιαφέρονται να διατηρηθεί το status quo».

Επίσης,  οι Μπέρλιτζ και Μούρ ισχυρίστηκαν ότι δεν βρέθηκαν κατάλογοι του πληρώματος του Αndrew Furuseth. O Πώλ Μπέγκ τους βρήκε το 1976 στο Υπουργείο Συγκοινωνιών τον ΗΠΑ . Εκεί επιβεβαιώνεται η ναυτολόγηση του Κάρλ Μ. Αλλιέντε  στις 16-8-1943 καθώς και των ονομάτων που ανέφερε στην επιστολή του προς τον Τζέσοπ. Επίσης, ο Μπέγκ διερωτήθηκε γιατί δεν ερευνήθηκε αν το Furuseth  και το DE 173 βρέθηκαν στην ίδια περιοχή όταν γινόταν το πείραμα.

Οι Μπέρλιτζ και Μούρ δήλωσαν ότι δεν ήταν διαθέσιμα τα ημερολόγια του  DE 173.

Έπρεπε να αρκεσθούν στις επίσημες ανακοινώσεις που κατέγραφε το Ναυτικό για τις κινήσεις του DE 173. Υπήρχε επίσημη συγκάλυψη; Πολλά επεισόδια ήταν φτιαχτά;

*  To Furuseth  συμμετείχε στη νηοπομπή GUS22.  Εικάζεται  ότι το DE 173 ίσως την προστάτευε διότι από το ημερολόγιο του μηχανοστασίου και από αναφορά του καπετάνιου του Eldridge ,το πλοίο έφυγε από το Μπρούκλιν στις 2-11-1943. Επίσης στις 20-11243 ενεπλάκη σε αψιμαχίες ανοιχτά της Καζαμπλάκας. Τα δρομολόγια του

Furuseth στο διάστημα Αυγ.1943- Ιαν. 1944 ήταν προς Οράν και Καζαμπλάνκα.

*  Από τον Μπέγκ  θεωρείται απίθανο το Ναυτικό των ΗΠΑ να έκανε ένα τόσο σπουδαίο μυστικό πείραμα παρουσία εμπορικών πλοίων ή κατά την διάρκεια μιας επικίνδυνης πολεμικής αποστολής συνοδείας.

*   Ο Αλλιέντε δεν ήταν μάρτυρας της τηλεμεταφοράς του πλοίου, αλλά το διάβασε σε εφημερίδα της Φιλαδέλφειας, καθώς και για την ξαφνική εμφάνιση και εξαφάνιση μελών του Furuseth  σε κάποια ταβέρνα εμπλεκόμενοι σε καυγά.

Τα  άρθρα αυτά  δεν βρέθηκαν σε καμία εφημερίδα της περιοχής.

*   Και ο Πώλ Μπέργκ καταλήγει. Η θέση των επιστημόνων είναι ότι η τεχνολογία για ένα τέτοιο πείραμα δεν υπάρχει ακόμα. Κρατάει όμως και μια επιφύλαξη λέγοντας. Πολλές φορές είναι αδύνατον να αποδείξουμε με βεβαιότητα αν είναι αληθινές ή ψεύτικες μερικές ιστορίες σαν αυτή που περιγράφει ο Αλλιέντε.  Γι’αυτό χρειάζονται πιο θετικές αποδείξεις.

*   Οι Τσάρλς Μπέρλιτζ και Γουίλλιαμ Μούρ  αντίθετα πιστεύουν ότι το μυστήριο του πειράματος της Φιλαδέλφειας δεν έχει ακόμα ξεκαθαριστεί. Έχουν  πειστεί  πως   κάτι «παράξενο« έγινε τον Οκτώβριο του 1943.

ΣτΣ. Μέχρις ότου ξεκαθαριστεί αν το πείραμα αυτό ήταν μια πραγματικότητα ή όχι (;) οι μυθομανείς θα έχουν …μερίδιο από αυτή την ιστορία.

Το ΑΤ ΛΕΩΝ  ( D54)  παροπλίσθηκε στις 15-11-1992

 

Η  ΕΚΡΗΞΗ ΤΟΥ ΑΤ ΛΕΟΝΤΑ

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ Π.Ν.

                                             

Το ημερολόγιο  έγραφε 22 Δεκ. 1921 ημέρα Πέμπτη.  Ο χρόνος βρίσκεται προς το τέλος του. Στην Ελλάδα έχει επέλθει πολιτική  αλλαγή με την επάνοδο του Βασιλέως Κωνσταντίνου και τον δημιουργό της σημερινής, σε έκταση  Ελλάδας ,Ελ .Βενιζέλο αυτοεξόριστος στο Παρίσι.

  Το μέτωπο στη Μ. Ασία  καθηλωμένο, με δυσοίωνες προοπτικές επιτυχούς έκβασής του .Με τον διχασμό καταφέραμε και χάσαμε κάθε θετικό συμμαχικό έρισμα που είχαμε, ανακουφίζοντας τους τελευταίους από το να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις-υποσχέσεις που είχαν αναλάβει  για τη συμμετοχή μας στο πλευρό τους. Και το τραγικότερο. Βρεθήκανε  στο πλευρό του αιώνιου αντιπάλου μας.  Παρά ταύτα οι Έλληνες , Λαός του σήμερα και ποτέ του χθες  ή του αύριο, ετοιμάζονται να εορτάσουν τις επερχόμενες εορτές Χριστουγέννων και νέου έτους. Ήταν 10.45 το πρωί ,όταν μια τρομακτική έκρηξη δονεί στην κυριολεξία το λιμάνι του Πειραιά και όλη την πόλη.  Οι Πειραιώτες έντρομοι ξεχύνονται στους δρόμους πανικόβλητοι διερωτώμενοι πού και τι έγινε. Ο κρότος από την έκρηξη ακούστηκε σε ακτίνα πολλών χιλιομέτρων. Χρονογράφοι της εποχής αναφέρουν ακτίνα 10-15 χιλ. Η αιτία της εκρηξης δεν  άργησε να ξαπλωθεί.

No 50

Με επίκεντρο τον τόπο της έκρηξης, από στόμα σε στόμα και από γειτονιά σε γειτονιά  έφθασε και στις πιο ακραίες συνοικίες της πόλης. ΄Έκρηξη στον ΛΕΟΝΤΑ, Έκρηξη στον ΛΕΟΝΤΑ.΄΄ στην ακτή  του Ξαβέρη. (1)  Στην ακτή Ξαβέρη προσέγγιζαν πολεμικά πλοία προκειμένου να προμηθευτούν πυρομαχικά και συγκεκριμένα <<Ναύκλαστρα>> κατά την αρχαία ονοματολογία  (Ναύς+ κλάω = σπάω.) Τα Ναύκλαστρα διακρίνοντο σε ακίνητα .κοινώς Νάρκες, και κινητά, δηλαδή τορπίλες.(2)  Εκεί πρώτο ιδρύθηκε και η σχολή ΄Τορπιλών. Κατά τη διαδικασία φόρτωσης που είχε αρχίσει από νωρίςτο πρωί και κάτω από την επίβλεψη του Ανθυποπλοιάρχου Αγησίλαου Ε. Λάσκου (αδελφός του Βασίλη Λάσκου )  και  του κελευστή    Χατζίνα, από άγνωστη αιτία προκλήθηκε η τρομερή  έκρηξη που απέκοψε τη πρύμη του πλοίου η οποία εβυθίσθη  ακαριαία. Ο κόσμος  άρχισε να τρέχει προς το σημείο της έκρηξης. Η πελώρια στήλη του μαύρου καπνού τους οδηγούσε  σαν άλλο ΄΄άστρο  της  Ανατολής΄΄. Το θέαμα που αντίκριζαν όσοι πλησίαζαν το σημείο του ατυχήματος ήταν φρικιαστικό. Άμορφες σάρκες είχαν γίνει ένα με διαλυμένες λαμαρίνες του πλοίου. Ανθρώπινα μέλη είχαν ΄΄εκτοξευτεί΄΄ σε όλη τη γύρω περιοχή, ενώ άλλα επέπλεαν στη θάλασσα. Βάρκες  που βρισκόντουσαν κοντά στο πλοίο ,και αφθονούσαν στο τρόπο λειτουργίας του τότε λιμανιού, είχαν γίνει κομμάτια και 2 λεμβούχοι είχαν βρει οικτρό θάνατο.( Καλίτσης και Λάσκαρης.) Παρακείμενες εγκαταστάσεις παντός είδους επί της ακτής Ξαβερίου είχαν ολοκληρωτικά  διαλυθεί. Επίσης  όλη η συνοικία της περιοχής υπέστη μεγάλες ζημιές. Εκατοντάδες άτομα έμεινα άστεγα, τα περισσότερα πρόσφυγες από την Κιλικία που διέμεναν σε πρόχειρα παραπήγματα από τον Νοέμβριο του 1921. Δώδεκα σπίτια κρίθηκαν ακατάλληλα, ενώ όλα τα τζάμια της περιοχής έσπασαν.( έκθεση Α! Αστ. Τμήματος Πειραιώς.) Για  αριθμό θυμάτων ήταν δύσκολο να αναφερθεί εκείνη τη στιγμή. Καταγραφή –  αναγνώριση και ταυτοποίηση των νεκρών θα κρατήσει πολλές ημέρες. Τα πρώτα σίγουρα ονόματα νεκρών που έγιναν γνωστά ήταν των επί κεφαλής της φόρτωσης. Ανθυποπλοίαρχος  Αγησίλαος Λάσκος. Εφ. Σημ/ρος  Βλαχάκης, Κελευστής Χατζίνας και ο Δίοπος Σκούρτης. Το πρώτο ανακοινωθέν του υπουργείου Ναυτικών στις 15.00 (3)  αναφέρεται μόνο στις ζημιές και όχι στα θύματα. Νεκροί  δεν υπήρξαν μόνο στον ΛΕΟΝΤΑ. Από  την έκρηξη σκοτώνεται ένας μηχανικός και ο εφ. Σημ/ρος  Παπαπαύλου  του ανιχνευτικού ΑΤ ΙΕΡΑΞ ,που ήταν  αριστερά του ΛΕΟΝΤΑ. Επίσης βαριά τραυματισμένοι και από το πιο πέρα πλευρισμένο τορπιλοβόλο  ΄΄ΑΡΕΘΟΥΣΑ΄΄ Δεξιά του ΛΕΟΝΤΑ ήταν το Θ/Κ ΨΑΡΑ. Τραυματίζεται θανάσιμα ο ν.Ι.Τσόκανος ενώ ο Κυβερνήτης του τραυματίζεται ελαφρότερα. Εργαζόμενοι στους ταρσανάδες και στα πολλά  παρακείμενα Ξυλουργεία σκοτώνονται από το ωστικό κύμα. Πολλοί τραυματίες ήταν και ταχυδρομικοί υπάλληλοι- διανομείς του Δ! τελωνείου  εκτελωνισμούδεμάτων.  Όλοι οι νεκροί μεταφέρθηκαν στο Χατζηκυριάκειο Ορφανοτροφείο (εκκλησία Αγ.Ιωάννου  Προοδρόμου) σκεπασμένοι με Σημαίες ή σεντόνια. Η παραμόρφωσή τους ήταν φρικιαστική και η αναγνώριση τους δύσκολη. Ο χώρος είχε πλημμυρήσει  από Πολιτικούς ,Αξιωματικούς και   πλήθος κόσμου. Σημειωτέον το  κτίριο – ίδρυμα του Χατζηκυριάκειου ορφανοτροφείου λειτουργούσε και ως Νοσοκομείο την περίοδο εκείνη, όπως και σε κάθε εθνική περιπέτεια.

No 41

Ότι απέμεινε από τη πρύμνη. Αριστερά το ΑΤ ΙΕΡΑΞ

Η κηδεία των θυμάτων έγινε στις 23 Δεκ. παρουσία του τότε Βασιλέα Κωνσταντίνου ,σύσσωμου του Υπουργικού Συμβουλίου και ηγεσίας του  Ναυτικού, στον Ι. Ναό της Αγίας Τριάδας στον Πειραιά. Ετάφησαν δε, στο κοιμητήριο της Αναστάσεως. Δεν επετράπη στους οικείους να παραλάβουν τους σωρούς των δικών του προκειμένου να ταφούν στις γενέτειρές τους  πριν ολοκληρωθεί η νεκρώσιμος ακολουθία στην Αγία Τριάδα. Εξαίρεση έγινε για τον Αγησίλαο Λάσκο  που η όλη τελετή της ταφής του  έγινε  στην ιδιαίτερη  Πατρίδα του την Ελευσίνα.Τελικός αριθμός θυμάτων και τραυματιών, η΄ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ΄΄ αναφέρει τον αριθμό  60.  Το πλοίο μετά την έκρηξη επισκευάστηκε και τέθηκε στην ενεργό υπηρεσία  του Ναυτικού (4).

  • Ακτή Ξαβέρη. Έκταση μεταξύ   προλιμένα και κυρίως λιμένα δεξιά  εισερχόμενοι  στο λιμάνι.   Αρχαία ονομασία ΄΄Ακτή  Αλκίμων  η προ του Κωφού λιμένα΄΄  (όρμος Κανθάρου, Καρβουνιάρικα για τους παλαιούς Πειραιώτες.)

No 40

Πάνδημη κηδεία των θυμάτων, στην Αγία Τριάδα Πειραιώς
(παλαιός Ναός, πρό του βαμβαρδισμού της το 1944)

Το σημερινό τοπωνύμιο το πήρε από τον Ιταλό Στέλλα Ξαβέρη που το 1878  εγκαταστάθηκε στην έρημη τότε περιοχή  ανοίγοντας Καφενείο και  ιδρύοντας αργότερα ναυπηγείο καϊκιών. Η περιοχή γρήγορα απέκτησε αξιόλογη ναυτική κίνηση, με την ανάπτυξη και της πόλης του Πειραιά. (Ψαρόσκαλα,  ΄΄  Σκάλα΄΄ για εμπορεύματα από τα νησιά   ναυπηγοεπισκευαστικές μονάδες, εγκαταστάσεις αποθηκών και άλλες    συναφείς  μικροεπιχειρήσεις.) Στην πιο πάνω περιοχή, μέχρι και λίγο μετά   τον πόλεμο ,τις βραδινές ώρες σύχναζαν κάθε λογής απόκληροι της ζωής(κακοποιά στοιχεία, πρεζάκηδες, κ.α.) που έκαναν επικίνδυνο το πέρασμα της περιοχής, όπως  άλλωστε και σε όλη την Πειραϊκή περιφέρεια. Μέχρι και της παρυφές της Φρεαττύδας . όπου σήμερα το Ν.Μ.Ε.     ( Τοπωνύμια :  Γιάννης Καιροφυλάς .Εκδόσεις Φιλιππότη )

  • Ιστορία του Πολεμικού Ναυτικού 1874-1912 του Αντιναυάρχου ε.α.

Αναστασίου Δημητρακόπουλου Π.Ν. τόμος Α! σελ.103-105 και 219

Το  πρώτο ανακοινωθέν του Υπουργείου Ναυτικών.

  • Σήμερον την 10.45΄συνέβη έκρηξις εις τας υποβρυχίους βόμβας του  Αντιτορπιλικού  ΄΄Λέων΄΄ αποτέλεσμα της οποίας ,υπήρξε η καταστροφή του σκάφους, από του πρυμναίου ταχυβόλου και πρύμνηθεν. Ουδέν των ζωτικών μερών του σκάφους υπέστη ζημίαν. Δείται όμως επισκευών χρονικής τινός διάρκειας, αρκούντως μακράς. Το εγγύς αγκυροβολούν αντιτορπιλικό ΄΄Ιέραξ΄΄ υπέστη ελαφρότερας ζημίας και ουδέν ζημιούσας την μαχητικότηταν αυτού,  δύναται δε να αποπλεύσει εις πάσαν ώραν. Η έκρηξις προήλθεν εξ υπαιτιότητος  του Κελευστού τορπιλλομηχανικού του ΄΄Λέοντος΄΄ όστις,παρά τας υπάρχουσας διαταγάς, απεπειράθει να λύσει εκρηκτικά μηχανήματα των βομβών΄΄.

(Από το ομώνυμο χρονογράφημα του Δημοσιογράφου Στεφ.Μίλεση)

  • Το πλοίο τέθηκε σε ενέργεια το 1926 μετά και από εκτεταμένη μετασκευή στην Αγγλία.( Λέβητες, οπλισμός. Καπνοδόχοι δύο από αρχικούς πέντε κ.α.)                            Σύντομο ιστορικό:  Πρώην  Αργεντίνικο  TUCUMAN. Αγοράστηκε       παραμονές των Βαλκανικών Πολέμων μαζί με τα ιδίου τύπου:

ΑΕΤΟΣ,ΙΕΡΑΞ και ΠΑΝΘΗΡ. Έλαβαν μέρος  στους Βαλκανικούς πολέμους ως ανιχνευτικά, λόγω έλλειψης τορπιλών  σε όλη τη διάρκεια των Βαλκανικών πολέμων. Κατασχέθηκε από τους Γάλλους το 1916 και το χρησιμοποίησαν στον πόλεμο  κατά την περίοδο 1917-1918. Επεστράφη όταν η Ελλάδα εξήλθε στον πόλεμο στο πλευρό της  Entente.Έδρασε στον αποκλεισμό των ακτών του Ευξείνου από τον Βόσπορο μέχρι την Τραπεζούντα  και το 1919 στις επιχειρήσεις της Κριμαίας Το 1921 έγινε το  ατύχημα  που  εξιστορήσαμε .Έλαβε μέρος στον πόλεμο 1940-1941. Στις 18 Απρ.1941 συγκρούστηκε με το επιβατηγό ΑΡΤΕΝΑ. Θα εκραγούν πάλι δυο βόμβες βυθού, με αποτέλεσμα να αποκοπεί το πρυμναίο τμήμα που του  είχε επικολληθεί  μετά το ατύχημα του 1921. Δύο αξιωματικοί έχασαν τη ζωή τους.!!!                                     Στις 15 Μαϊου  1941 βυθίστηκε από Γερμανικά αεροσκάφη στον όρμο της Σούδας που είχε ρυμουλκηθεί από τη Σαλαμίνα .                                           (Από το βιβλίο ΄΄Τα Πλοία του Π.Ν. 1829-1999 του Αντιναυάρχου  ε.α. (+)Κ.Παϊζη – Παραδέλη.)