ΠΡΟΣΗΛΩΣΗ ΣΤΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ Π.Ν.

                                        

 

Είναι γνωστόν ότι με την ανεξαρτησία της Ελλάδας και στη προσπάθεια  δημιουργίας Εθνικού Στόλου τα προβλήματα που ενέσκηψαν  ήταν πάρα πολλά. Και δεν αναφερόμαστε στα οργανωτικά, απόκτηση πλοίων ,προσωπικό κ.α. ,προβλήματα που ήταν αναμενόμενα για ένα νέο κράτος κατεστραμμένο και χωρίς καμία υποδομή. Αναφερόμαστε στην μεγάλη αντίδραση που συνάντησε η πρώτη κυβέρνηση της ελεύθερης πλέον Ελλάδας, ( Καποδίστριας) στη προσπάθειά της να αποκτήσει Εθνικό στόλο. Ειδικά  οι Υδραίοι καραβοκύρηδες απαιτούσαν από την κυβέρνηση να χρησιμοποιεί τον δικό τους στόλο ως Εθνικό, δηλαδή το κράτος θα πλήρωνε  νοίκι στους Υδραίους και να μη δημιουργήσει δικό του στόλο. Ο Καποδίστριας αρνήθηκε,  έβαλε τις βάσεις για Εθνικό στόλο, εγκατέστησε τελωνειακές αρχές, καταδίωξε ανηλεώς την πειρατεία ,αφαίρεσε διάφορα προνόμια των Κοτσαμπάσηδων στη στεριά και προκρίτων  στα νησιά, κ.α. μέτρα το οποία έφεραν οικονομική κρίση ιδίως στην Ύδρα ( από την οποίαν δεν επανέκαμψε ποτέ) (1) . Η έχθρα που αναπτύχθηκε μεταξύ Υδραίων Ναυμάχων και Καποδίστρια, δεν ήταν άμοιρη, αν όχι η κύρια αιτία, της ανατίναξης της κορβέτας ΄΄ΥΔΡΑ΄΄ και φρεγάτας ΄΄ΕΛΛΑΣ΄΄ στον όρμο του Μοναστηριού στον Πόρο από τον Μιαούλη, (1η Αυγ.1831)  και της δολοφονίας του  αργότερα στο Ναύπλιο. (27 Σεπτ. 1831). Δολοφονία που αν δεν την υποκίνησαν ,σίγουρα «ανακούφισε» την Αγγλία και Γαλλία.

Στα Εθνικά πλοία, τα πληρώματα προήρχοντο ως επί το πλείστον  από παλαιούς ναυτικούς του λεγόμενου Τρινήσιου στόλου ( Ύδρας, Σπετσών-Ψαρά) .

Το ίδιο συνεχίστηκε και επί Όθωνος. Ναυτικές σχολές  στελεχών για το τότε

Βασιλικό Ναυτικό ανύπαρκτες. Οι Κυβερνήτες των πλοίων μπαρουτοκαπνισμένοι

Ναυμάχοι του 1821, οι περισσότεροι αγράμματοι, ασκούσαν την διοίκηση εμπειρικά και χωρίς την βοήθεια άλλων αξιωματικών στο πλοίο. Ο μόνος σύνδεσμος μεταξύ

Κυβερνήτη και πληρώματος ο Ναύκληρος με σκιώδη διοικητική εξουσία του τελευταίου.

Τα προβλήματα έγιναν οξύτερα από την δεκαετία του 1840 και εντεύθεν, όταν στα πλοία  άρχισαν να τοποθετούνται αξιωματικοί μορφωμένοι, ερχόμενοι είτε από ξένα ευρωπαϊκά ναυτικά, είτε απόφοιτοι ναυτικών σχολών Αγγλίας, Γαλλίας που το Ελληνικό κράτος έστελνε με δικές του δαπάνες για εκπαίδευση.

« Η παλαιά παράδοσις  ωρθούτο απειλητική εναντίον των πρώτων αναπαλμών του νέου πνεύματος» γράφει ο Δ. Φωκάς στα χρονικά του Ελληνικού Βασιλικού Ναυτικού  1833-1873 σελ.89 έκδοσις Γενικού Επιτελείου Β. Ναυτικού 1923 (2).\

Ο Υπουργός Ναυτικών Κ. Κανάρης προκειμένου να σταματήσει τις πρώτες συγκρούσεις που είχαν αρχίσει και πριν δημιουργηθεί χαοτική κατάσταση στο Πολεμικό ναυτικό, εξέδωσε ημερήσια διαταγή, όπως θα λέγαμε σήμερα (  με εντολή να λάβουν όλοι γνώση),απευθυνόμενος στον Κυβερνήτη (η Διευθυντής) της Κορβέτας Λουδοβίκος πλοίαρχο α΄ τάξης Α. Ραφαήλ (ναυμάχος το ΄21  προσηλωμένος στις παραδόσεις). Ύπαρχος του πλοίου ήταν ο  υποπλοίαρχος Λεων.. Παλάσκας και επιτελείο αξιωματικοί που είχαν εκπαιδευτεί σε ξένες Ναυτικές σχολές.( νέες αντιλήψεις, σύγχρονες μέθοδοι εκπαίδευσης πληρώματος).

Τη Διαταγή την είχε συντάξει ο υποπλοίαρχος Γεράσιμος Ζωχιός (βλέπε σελίδα 2, «Ευχαριστήρια»), αξιωματικός με σπουδαία μόρφωση, και την δανειζόμαστε από την εργασία του κ.Ρούσκας ( ο.π. Ευχαριστήρια) .

Αρ.2992.

Εν Αθήναις 9 Ιουλίου 1846.

                     Προς τον Διευθυντήν της Β. Κορβέττας ο «Λουδοβίκος»

 

Επιθυμούντες να διαγράψωμεν και λεπτομερέστερον και ακριβέστερον και υμών και των υφ΄υμάς υποτεταγμένων τα χρέη προς καταστολήν παντός σκανδάλου και πρός αποφυγήν πάσης παρεξηγήσεως διατάσσομεν τάδε.

Α΄) Η ανωτέρω αρχή και η ανωτάτη του πλοίου διεύθυνσις  ενεπιστεύθη εις υμάς προς εκτέλεσιν δε των καθηκόντων σας τούτων σας εδόθησαν συμβοηθοί ο τε δεύτερος του πλοίου αξιωματικός και οι λοιποί συνάδελφοι αυτών. Διά των αξιωματικών δε τούτων θέλετε μεταδίδει εις το πλήρωμα τα προστάγματά σας και θέλετε κοινοποεί προς αυτό την θέλησίν σας δι΄αυτών δε των ιδίων αξιωματικών, κατά την ιεραρχικήν αυτών τάξιν, θέλετε ακούει τας ειδήσεις και τα παράπονα του πληρώματος, και δι΄αυτών των ιδίων θέλετε επιμεληθή της εφαρμογής και των νόμων και των κανονισμών και των διαταγμάτων. Διά τούτο απαγορεύεται αυστηρώς πάσα μεταξύ υμών και του πληρώματος κοινωνία, και πάσα προς αυτό σχέσις, και παν άμεσον πρόσταγμα, εξαιρουμένης της περιστάσεως καθ΄ην άφευκτός τις επίκειται κίνδυνος.

Β’)  Θέλετε διατάξει ν΄αρχίσωσι χωρίς αναβολής τα γυμνάσια, την διεύθυνσιν των οποίων επιφορτίζεται ιδίως ο δεύτερος αξιωματικός. Εις ταύτα δε δεν θέλετε παρεμβάλει κώλυμα ουδέν, αλλά θέλετε φροντίσει, ώστε ν΄ασχολήται το πλήρωμα εις αυτάς ικανάς της ημέρας ώρας.

Γ΄)  Θέλετε απαιτήσει παρά πάντων υποταγήν τελείαν και σέβας απεριόριστον, οφείλουσι δε άπαντες ν΄αναγνωρίσωσι, να ενισχύσωσι, να υποταχθώσι και σεβασθώσι την εξουσίαν σας. Θέλετε δε και υμείς προσπαθήσει, ώστε να μη ελαττωθή κατά τι ουδέ η ισχύς, ουδέ η αξιοπρέπεια των οποίων προϊστασθε αξιωματικών.

Δ΄)  Διατάξατε να διανεμηθή η υπηρεσία του πλοίου εις φυλακάς και εις πέντε επιστασίας καθ΄α ορίζει ο κανονισμός, διότι δεν επιθυμούμεν να λάβωσι οι αξιωματικοί ουδέ πλειοτέραν, ουδέ μικροτέραν  εξουσίαν της υπό των διαταττομένων οριζομένης.

Ε΄)  Φροντίσατε να εγκατασταθή εις το πλήρωμα η τάξις και η πειθαρχία, προς επιτυχίαν δε τούτου μη λησμονήσητε ότι είνε προτιμητέα η εκούσιος υπακοή της ακουσίου και βεβιασμένης προσπαθήσατε δε ν΄άρξητε  υποκινούντες την φιλοτιμίαν και τον ζήλον των ναυτών, διότι μόνη η υπέρμετρος των ποινών αυστηρότης δεν κατασταίνει τους στρατούς ζηλωτάς και πειθηνίους, τουναντίον μάλιστα η κατάχρησις των τιμωριών και τον τιμωρούντα εξασθενεί και τον τιμωρούμενο παροξύνει, εμποιήσατε δε εις τας ψυχάς του πληρώματος όχι τον φόβον, αλλά το αίσθημα του καθήκοντος. διά τοιούτων δε μόνον μέσων θέλετε επιτύχει του σκοπού, τον οποίον προέβαλεν η Κυβέρνησις, την τάξιν δε καθ΄ημάς δεν παριστάνει η ψευδής των πραγμάτων εξωτερική επίδειξις, αλλ΄η εσωτερική καλή αυτών δάταξις και αρμονία.

Απαιτούμεν δε παρ΄υμών, ώστε εντός ολίγου να μη διαφέρη ο «Λουδοβίκος» ουδέ κατά μικρόν, ούτε κατ΄ελάχιστον από των ευρωπαϊκών πολεμικών πλοίων. Τα ευρωπαϊκά πλοία δε είναι ο όρος της συγκρίσεως προς ον πρέπει ακαταπαύστων ν΄ατενίζητε.

ΣΤ¨)  Επιθυμούμεν να γνωρίσητε ότι εις υμάς μεν ενεπιστεύθη η αρχή και  η ανωτάτη του πλοίου διεύθυνσις, εις δε το υποπλοίαρχον Λ. Παλάσκαν ανετέθη η εκπαίδευσις του πληρώματος. Δεν εννοούμεν όμως ποτέ ν΄αναδείξωμεν εν τω πλοίω τινά υπέρτερον υμών και κρείττονα.

Ζ΄)  Εις των οικονομικών την διαχείρησιν  πρέπει να λαμβάνη πάντων γνώσιν ο δεύτερος αξιωματικός, εις ταύτα δε αλάνθαστος οδηγός είναι  ο εν ισχύι κανονισμός.

Η΄)  Και η εκπαίδευσις των δοκίμων ανετέθη επίσης εις τον δεύτερον αξιωματικόν, εκτός δε των θεωρητικών μαθημάτων οι δόκιμοι πρέπει να διδαχθώσι το κωπηλατείν, το διευθύνειν τας λέμβους, το εξαρτίζειν τα ιστία, το σχοινία, τα άρμενα και παν άλλον πλου η πολέμου εφόδιον.

Θ΄)  Η τεχνική της πορείας διεύθυνσις, και η εις πάσαν στιγμήν ανεύρεσις της στάσεως του πλοίου, εν γένει δε όλοι οι τον πλουν αφορώντες υπολογισμοί ανατίθενται εις τον υποπλοίαρχον  Λ.Παλάσκαν, αν ούτος δε ως εκ της θέσεώς του και της υπηρεσίας του δεν επαρκεί, ταύτα πάντα ανατίθενται εις τον υποπλοίαρχον Α. Κουμελάν,  επιτηρούντος του υποπλοιάρχου Λ.Παλάσκα.

Ι΄)  Της προκειμένης διαταγής μας το περιεχόμενον θέλει κοινοποιηθεί προς άπαντας τους μαχίμους αξιωματικούς προς γνώσιν και οδηγίαν των. Ελπίζομεν ότι έκαστος εξ αυτών θέλει  σταθμίζει των εντελλομένων την βαρύτητα. Δεν αμφιβάλλομεν δε ότι άπαντες θέλουσι καταβάλει πάσαν προσπάθειαν διά να μη δοθή ουδ΄η ελαχίστη επιτιμήσεων αφορμή.

                                                                               Ο Υπουργός

                                                                              Κ.ΚΑΝΑΡΗΣ

ΣτΣ. Την περίοδο που εστάλλει  η επιστολή, στο πλοίο γινότανε προσπάθεια λειτουργίας ενός σχολείου φυτωρίου αξιωματικών κατά υπόδειγμα των σχολών των ευρωπαϊκών χωρών, και βάση του νόμου περί ΄’Συστάσεως Ναυτικού Παιδευτηρίου΄΄.

Η προσπάθεια απέτυχε, λόγω των προστριβών και των πολλαπλών  και ποικίλων προσκομμάτων που αντιμετώπιζαν οι Λ. Παλάσκας και λοιποί νεαροί αξιωματικοί από τους αντιδρώντες σε κάθε νέα προοδευτική ιδέα και μέθοδο των παλαιών εμπειρικών αξιωματικών.H διαμάχη αυτή κράτησε μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα

όταν εκδηλώθηκε από αξιωματικούς  και των δύο όπλων την νύχτα 14-15 Αυγούστου 1909 το γνωστό κίνημα στου Γουδή. ( ή Γουδί).Τα αιτήματα του αναίμακτου κινήματος ήταν μεταρρυθμίσεις τόσο στον κοινωνικό ιστό της  Ελλάδας, όσο και στις δομές του Στρατού και Ναυτικού.

Μερίδα όμως αξιωματικών του Ναυτικού θεωρήσανε ότι τα αιτήματα του Ναυτικού δεν προωθήθηκαν όπως και όσο έπρεπε και στις 15 Οκτ.1909, με επικεφαλής τον υποπλοίαρχο Κων. Τυπάλδο, έκαναν αντικίνημα  καταλαμβάνοντας τα Αντιτορπιλικά

του στόλου στον ναύσταθμο της Σαλαμίνας. ( εκτενής περιγραφή ΄΄Νέα του ΣΑ/ΣΜΥΝ τεύχος 123 Οκτ-Νοε_Δεκ,2013).Οι κινηματίες έθεσαν τα εξής αιτήματα:

α) Αποστρατεία όλων των ανωτέρων αξιωματικών ( με κατάργηση των θέσεών τους) που δεν προέρχονται από την Σχολή Ναυτικών Δοκίμων, εξαιρουμένων των πλοιάρχων Π. Κουντουριώτη, Μ. Γκίνη,  Ι, Δαμιανό, και Ι. Μιαούλη.(ήταν αρχηγός μοίρας Θωρηκτών).

β) Μετάκληση ξένων Αξιωματικών για την οργάνωση του Ναυτικού-εκπαίδευση πληρωμάτων.

γ)  Εκσυγχρονισμός μονάδων του στόλου.(Το απαιτούσε και το κίνημα της 15 Αυγ.)

Τα αποτελέσματα των δύο αυτών κινημάτων θα φανούν τρία χρόνια αργότερα όταν η ηττημένη Ελλάδα του 1897 θριάμβευε στους Βαλκανικούς πολέμους του 1912-1913.

(Οι υπογραμμίσεις στην επιστολή  του Κ.Κανάρη είναι δικές μας, για να τονίσουμε ακριβώς το πνεύμα με το οποίο εμφορούντο οι τότε πρώτοι μορφωμένοι αξιωματικοί, σκαπανείς της προσπάθειας δημιουργίας σύγχρονου και αξιόμαχου Ναυτικού του νεοσύστατου Ελληνικού κράτους) .

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: