ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΑΣΜΟΙ

200 χρόνια Φιλική Εταιρία                    

Επειδή φέτος συμπληρώνονται 200 χρόνια από τότε, σκέφτηκα, πως ένα τέτοιο σημαντικό ιστορικό γεγονός, που μάλιστα δεν έχει πάρει την κορυφαία θέση που του πρέπει, τόσο στη σχολική διδασκαλία όσο και στη διαπαιδαγώγηση της κοινής γνώμης – είναι κι ένας ακόμη λόγος που θα πρέπει να μνημονευτεί – κι αυτό,  για πολλούς και σοβαρούς λόγους.

Και αρχίζω με την επισήμανση ότι στα 400 χρόνια της σκλαβιάς των Ελλήνων είχαν γίνει όχι και λίγες ηρωικές επαναστάσεις κι εξεγέρσεις που όμως, η πανίσχυρη κι οργανωμένη τότε Οθωμανική Αυτοκρατορία τις είχε πνίξει στο αίμα. Τι ήταν όμως αυτό που οδηγούσε τους σκλαβωμένους Ρωμιούς σ’ αποτυχία; Τα αίτια είναι πολλά. Και μια τέτοια ανάλυση δεν είναι της παρούσας, μιας και το θέμα ετούτο είναι αρκετά μακροσκελές και δεν μας το επιτρέπει το παρόν σημείωμα.

Την εποχή όμως εκείνη, σ’ όλη την Ευρώπη μεσουρανούσε ο ελληνισμός της διασποράς, που με μια σχετική ελευθερία οι Έλληνες είχαν κατακτήσει θέσεις αξιοζήλευτες τόσο στον οικονομικό τομέα, όσο και στον πολιτικό και πολιτιστικό. Έτσι τρεις έμποροι το 1814 στην Οδησσό, ο Εμμανουήλ Ξάνθος που κατάγονταν από την Πάτρα, ο Αθανάσιος Τσακάλωφ από τα Ιωάννινα και ο Νικόλαος Σκουφάς από την Άρτα που φλέγονταν για την λευτεριά της σκλαβωμένης τους πατρίδας, αποφάσισαν να δημιουργήσουνε τη Φιλική Εταιρία. Και όπως έχει αποδειχθεί από την ιστορία, ο όλος στρατηγικός τους σχεδιασμός άγγιζε τα όρια της τελειότητας! Καταρχήν οι όλες κινήσεις τους καλύπτονταν από ένα  πέπλο μυστικισμού. Οι κατηχούμενοι που εντάσσονταν στην «Φ.Ε.» ορκίζονταν ύστερα από πολύπλοκες διατυπώσεις απάνω στο Ιερό Ευαγγέλιο και μπρος από μια εικόνα κι ενώπιον του αντιπροσώπου του Ύψιστου  κι ενώ αργόλυωνε το κερί δινότανε κι ο όρκος:

– « Ορκίζομαι ενώπιον του αληθινού Θεού οικιοθελώς, ότι θέλω είμαι επί ζωής μου πιστός εις την Εταιρείαν κατά πάντα. Να μη φανερώσω το παραμικρόν από τα σημεία και τους λόγους της. Μήτε να σταθώ κατ’ ουδένα λόγον ή αφορμή του να καταλάβωσιν άλλοι ποτέ, ότι γνωρίζω τι περί τούτων, μήτε εις τους συγγενείς μου, μήτε εις πνευματικόν, μήτε εις φίλον μου……………………………..

Μες από την επίπονη κατήχηση ο ακατάλυτος όρκος των Φιλικών αναδιύλιζε συγκινητικά  τον πατριωτικό πόθο για την λευτεριά. Έπειτα ο Ξάνθος που ήταν κι επηρεασμένος και από την Τεκτονική Στοά την οποία και είχε μυηθεί, είχε εισάγει όχι και λίγα στοιχεία της Τ.Σ. στην Φ.Ε.. Έπειτα κι ένας μικρός βέβαια αριθμός Ελλήνων αξιωματικών του Αγγλικού στρατού που τότε έδρευε στα Εφτάνησα είχαν κι αυτοί μυηθεί τον τεκτονισμό. Και ένας από αυτούς ήταν και ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης. Έτσι μεθοδικά το 1818 η Φ.Ε. είχε γιγαντωθεί και στεριωθεί όχι μόνο οικονομικά, που ήταν απαραίτητο για την οργάνωση της επανάστασης, αλλά είχε και πλαισιωθεί μ’ ένα μεγάλο μέρος από  διανοούμενους ρωμιούς, επιστήμονες, προκρίτους, εμπόρους, αγρότες κ.λ.π. που είχαν ενταχθεί στην Φ.Ε. Την περίοδο μάλιστα εκείνη, ο Αναγνωσταράς, έστειλε από την Ύδρα στη Ζάκυνθο τον φίλο του Νικόλα Πάγκαλο που είχε χρηματίσει Ταγματάρχης του Ρωσικού Στρατού για να εντάξει στη Φ.Ε. και τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη. Και φυσικά το κατάφερε εύκολα. Το 1820 η Φ.Ε. είχε πλέον απλωθεί σ’ όλο τον ελληνισμό και ειδικά στην Πελοπόννησο που μέσα στην Φ.Ε. είχαν ενταχθεί πλήθος κι από ανθρώπους απλοϊκούς, αγρότες, βοσκούς, και ο κλήρος που κι αυτός προεξείχε έτοιμος για τον μεγάλο αγώνα!

Έτσι και στις 21 Μαρτίου 1821 άναψε το σπίρτο της λευτεριάς και ο Γέρος του Μοριά με τα παλικάρια της Μάνης απελευθέρωσε την Καλαμάτα για να καταλήξει αργότερα στη μεγάλη συντριβή του Δράμαλη στα Δερβενάκια!

Το όλο πλέον εγχείρημα των τριών πρωτοπόρων της Φιλικής Εταιρείας είχε θριαμβεύσει. Βλέποντας κάποιος την σοφία αλλά και του αλτρουισμό των τριών μεγάλων ταγών που ’φεραν μετά από 400 χρόνια σκλαβιάς την παλιγγενεσία του Έθνους δεν είναι δυνατόν να ‘ναι απαθής. Κοντολογίς όμως, ας  αφήσουμε την σκέψη μας νοερά και ν’ αναρωτηθούμε:

– Τι θα ήμασταν τώρα αν δεν είχαν διανοηθεί ετούτο το θεόπνευστο εγχείρημα της Φ.Ε. ; Προφανώς θ’ αποτελούσαμε ένα από τα ίδια με το Κουρδιστάν!…

Μάλιστα απ’ ότι γνωρίζω, ο Ξάνθος έφυγε απ’ τη ζωή πάμπτωχος. Αν ήταν και ο τελευταίος!…200 χρόνια από τότε και η μιζέρια σ’ αυτό τον τόπο ακόμη ζει και βασιλεύει. Ευτυχώς και από τη δημόσια τηλεόραση είδα και μια εκπομπή που αναμόχλευσε το μεγαλούργημα της παλιγγενεσίας του Έθνους, έστω και κάπως αργά.

Λεωνίδας Γιανναράκος

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: