ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ

Βαλκανικοί Πόλεμοι 1912-1913

Εκατό χρόνια έχουν περάσει από τους Βαλκανικούς Πολέμους όταν ενωμένο το Ελληνικό Έθνος εξορμούσε για την απελευθέρωση και της υπόλοιπης υπόδουλης ελληνικής γης. Κι ενωμένος ο Έλληνας πάντα μεγαλούργησε. Μόνο που η ομοψυχία αυτή εμφανιζόταν, όχι πάντα, σε κρίσιμες για τη πατρίδα στιγμές. Τραγωδίες λόγω της διχόνοιας,. βρίθουν στην ιστορική διαδρομή της Ελλάδας. Μία τέτοια κατάσταση βιώνουμε και σήμερα. Βέβαια η διχόνοια δεν είναι πολιτική αλλά οικονομική διχοτόμηση. Ο εθνικός πλούτος που έντεχνα διοχετεύθηκε σε λίγους, ή κατασπαταλήθηκε από ΄πολιτικές – κομματικές παρατάξεις, δημιούργησαν δύο κατηγορίες Ελλήνων πολιτών. Τους ολίγους πολύ πλούσιους και τους πένιτας που είναι οι περισσότεροι. Η αδιαφορία των πρώτων έναντι των δεύτερων, καθώς και η φυγή του ελληνικού πλούτου εκτός Ελλάδας, έχουν δημιουργήσει μία κοινωνική διάσταση, καζάνι που βράζει κατά τους κοινωνιολόγους, πολύ επικίνδυνη για τη ψυχική συνοχή του ελληνικού λαού. Και η οικονομική διχόνοια δύσκολα περνάει από ότι η πολιτική. Τα συντρίμμια που η πρώτη αφήνει πίσω της δύσκολα επουλώνονται, κι αν ακόμα εκλείψουν αυτοί που τα δημιούργησαν. Οι γενιές που έρχονται έχουν πολύ δύσκολο έργο προκειμένου να ανακάμψουν την λεηλατημένη εθνική μας οικονομία. Ο Θεός της Ελλάδος να τους βοηθήσει.

Από το περιοδικό ΄΄Προς τη Νίκη΄΄ (Αυγ. 1012 τεύχος 750), μεταφέρουμε ένα σύντομο οδοιπορικό λευτεριάς της Μακεδονίας μας. Τότε που όπως είπαμε, λαός κι εξουσία ήταν ενωμένοι και γεμάτοι αγάπη για τη πατρίδα.

Ε.Σ.

ΤΑ ΒΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΛΕΥΤΕΡΙΑΣ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

«Από Ελασσόνα και από Δεσκάτη άνοιξαν για τη Στρατιά της Θεσσαλίας οι δρόμοι προς τα τουρκοκρατούμενα ελληνικά εδάφη. Ακάθεκτος ο ελληνικός στρατός προχωρεί προς το όραμά του, ελευθερωτής.

Οκτώβριος του 1912.

Στις πρώτες συγκρούσεις η αντίσταση των Τούρκων δε φάνηκε μεγάλη. Μάλλον ξαφνιασμένοι υποχωρούσαν αμυνόμενοι, για να συγκεντρωθούν τελικά στα στενά του Σαρανταπόρου. Εκεί ένιωθαν ασφαλισμένοι και ισχυροί.

Το Σαραντάπορο είναι περιοχή ανάμεσα στον Όλυμπο και στα Καμβούνια όρη. Στενή διάβαση, γνωστή από την αρχαιότητα. Από εκεί, αναφέρεται, κατέβασε τον πολυάριθμο στρατό του ο Ξέρξης, το 480 π.Χ., εκστρατεύοντας κατά των Ελλήνων. Ρωμαίοι στρατηγοί αργότερα δεν τόλμησαν να περάσουν από τα στενά αυτά όταν τα βρήκαν κατειλημμένα από τον αντίπαλό τους. Από τη φύση της οχυρωμένη καλά η περιοχή, είχε ενισχυθεί με ειδικά τεχνικά έργα και λογαριαζόταν απόρθητη. Άλλωστε ο Γερμανός οργανωτής και εκπαιδευτής του τουρκικού στρατού φον ντερ Γκόλτς είχε πει ότι, «το Σαραντάπορο θα γινόταν ο τάφος του ελληνικού στρατού, αν τολμούσε να τον περάσει»! Οι Τούρκοι έπιασαν τις πλεονεκτικές θέσεις του περάσματος και πίστευαν στη νίκη τους.

Ο ελληνικός στρατός δεν είχε άλλο πέρασμα, για να φθάσει στα Σέρβια και από κει στη Θεσσαλονίκη. Έπρεπε να περάσει οπωσδήποτε από το Σαραντάπορο. Κι εφόσον οι Τούρκοι είχαν καταλάβει τα φυσικά οχυρά, έπρεπε να περάσει κάτω από το αδιάκοπο σφυροκόπημά τους, ακάλυπτος, ριψοκινδυνεύοντας κάθε στιγμή. Όλος ο Ελληνισμός, ελεύθερος και υπόδουλος, εκείνες τις μέρες, μετά τις 6 Οκτωβρίου, εκεί είχε στρέψει την προσοχή του. Μέσα από την ψυχή των Ελλήνων έβγαιναν αγωνιώδεις οι λέξεις: Τα Στενά του Σαρανταπόρου… τα Στενά του Σαρανταπόρου…

Τα Στενά του Σαρανταπόρου τα πέρασε ο ελληνικός στρατός! Νικητής και θριαμβευτής! Με μετωπική επίθεση και κυκλωτικούς ελιγμούς. Πράγματι χύθηκε πολύ αίμα…Σαν περνάμε από τους τόπους αυτούς, σήμερα άγνωστους και άσημους ίσως, η σκέψη μας ευγνώμονη ας στρέφεται σε αυτούς, που με τη θυσία τους άνοιξαν το δρόμο για την απελευθέρωση της Μακεδονίας μας.

Η νίκη του ελληνικού στρατού στο Σαραντάπορο κατέπληξε τους ευρωπαϊκούς λαούς. Δεν το περίμεναν. Ακόμη και οι Φιλέλληνες δεν το περίμεναν. Οι Τούρκοι πανικόβλητοι άρχισαν να υποχωρούν αφήνοντας πίσω τους άφθονο πολεμικό υλικό. Ο ελληνικός στρατός κατεδίωκε συνεχώς τον τουρκικό, καθώς εκείνος υποχωρούσε και σκόρπιζε στη φυγή του την καταστροφή και την εκδίκηση. 117 κάτοικοι των Σερβίων γνώρισαν τον άγριο θάνατο, τίμημα της Λευτεριάς που ερχόταν..

9-10 Οκτωβρίου.

Ο ελληνικός στρατός συνέχισε ακράτητος την νικηφόρα προέλασή του. Στις 11 Οκτωβρίου ήταν ελεύθερη η Κοζάνη και στις 13 Οκτωβρίου τα Γρεβενά. Παντού, από όπου περνούσε ο ελευθερωτής ελληνικός στρατός, σκηνές συγκλονιστικές, γεμάτες ανείπωτη συγκίνηση: Στην Κοζάνη «όταν μπήκαν οι ανιχνευτές του στρατού αρπάχθηκαν από το πλήθος. Τους σήκωσαν στους ώμους τους, καταφιλούσαν τα άλογά τους και τα όπλα τους με λυγμούς, με ένα λόγο, βρίσκοταν όλοι γενικώς σε αλλοφροσύνη απερίγραπτη, διηγείται αυτόπτης μάρτυρας.

-Καλώς μας ήρθατε αδέλφια!…

-Γεια σας, λεβέντες!

-Γεια σας, παλληκάρια!.. φώναζαν.

Οι κοπέλες τους έρραιναν με άνθη…

Κι έπειτα η πομπή κατευθύνθηκε στον Άγιο Νικόλαο , όπου η πόλη «λυτρωθείσα των δεινών», σύσσωμη, ευχαριστήρια ανέπεμψε».

Στις 16 Οκτωβρίου ελευθερώνονταν η Κατερίνη και η Βέρροια.

«Ένας ίλαρχος, Μάνο τον έλεγαν, ορμούσε καλπάζοντας στον κατήφορο προς τη Βέρροια… Ψηλά, στην είσοδο της μακεδονικής μητροπόλεως, ο ίλαρχος κράτησε τα χαλινάρια, σηκώθηκε στα δύο πόδια το περήφανο άτι, σάλπισε σάλπισμα νίκης ο σαλπιγκτής. Κι από κάτω, από τα κωδωνοστάσια των ορθοδόξων ναών, από τον Άι-Αντώνη και τις άλλες εκκλησιές, χύθηκε σαν υπερκόσμια μελωδία το παραλήρημα της καμπάνας….

Την άλλη μέρα ένα απόσπασμα στρατού μπαίνει στη Νάουσα.

«Οι Ναουσαίοι παραληρούν από χαρά…»

Επόμενος στόχος του ελληνικού στρατού, τα Γιαννιτσά!

Η πόλη για τους Τούρκους ήταν ιερή. Τα Γιαννιτσά ήταν η Μέκκα της Μακεδονίας. Γι΄ αυτό εδώ οι Τούρκοι θα πολεμήσουν με πείσμα, με φανατισμό, με απελπισία.

Εδώ πραγματικά οι συγκρούσεις ήταν σκληρότατες και αιματηρότατες. Η γη η ελληνική κερδιζόταν σπιθαμή  σπιθαμή με θυσίες αίματος. Μία κραυγή ακουγόταν και οδηγούσε: Εμπρός!… Εμπρός!… Εμπρός!… Άγριες μάχες με πολυβόλα, με πυροβόλα, με τη λόγχη. Κι από κοντά βροντές, αστραπές, βροχές καταρρακτώδεις. Οι Τούρκοι πιέζονται, αισθάνονται ότι κυκλώνονται. Δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπίσουν τον όγκο του ελληνικού στρατού και την ορμή του. Και, υποχωρούν, φεύγουν για να σωθούν, αφήνοντας πίσω τους οπλισμό και πολεμοφόδια.

Την ησυχία που ακολούθησε την κατάπαυση του πυρός διαδέχθηκαν αλαλαγμοί χαράς για τη νίκη του ελληνικού στρατού…Σε λίγο ξανακούστηκαν συνεχείς και επίμονοι αλαλαγμοί: έφθανε στην πόλη ο Αρχιστράτηγος, ο Διάδοχος Κωνσταντίνος. Λαός και στρατός παραταγμένοι δεξιά και αριστερά στον κεντρικό δρόμο γιόρταζαν, πανηγύριζαν. Είχε φθάσει κι εδώ η Λευτεριά. 20 Οκτωβρίου.

Με δικαιολογημένη χαρά και καύχηση ο Διάδοχος Κωνσταντίνος έγραψε στην Ημερήσια Διαταγή, μετά την νίκη στα Γιαννιτσά:

«Αξιωματικοί, Υπαξιωματικοί, Στρατιώται, Η νίκη των Γιαννιτσών συμπληροί την του Σαρανταπόρου και αποτελεί δια τον Ελληνικόν Στρατόν νέον τίτλον τιμής και δόξης…Αισθάνομαι υπερήφανος να είμαι επικεφαλής τοιούτου Στρατού!…

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

Ο δρόμος για την Θεσσαλονίκη είχε ανοίξει!

1958. Διόποι, Σ. Αδάμης, Χρ. Εξαρχόπουλος, Αντ. Βένιος σε … ρομάντζα (ελλείψει χρημάτων) όταν υπηρετούσαν στη Κρήτη.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: